Η Ραχούλα Καρδίτσας βρίσκεται χτισμένη σε υψόμετρο 340 μέτρων και δημιουργήθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα από κατοίκους του Παλαιοζωγλοπίου. Το τελευταίο, στη συνέχεια, εξελίχθηκε σε σπουδαίο παραθεριστικό κέντρο εξαιτίας του υψομέτρου του (760μ.) και της θέσης του στο κατάφυτο όρος Ίταμος.
Είναι η ιδιαίτερη πατρίδα, αλλά και ο τόπος «ανάπαυσης», του Χαρίλαου Φλωράκη. Εδώ, ο πρώην Δήμος Ιτάμου δημιούργησε το Ιστορικό Μουσείο Φλωράκη, στο οποίο ο επισκέπτης μπορεί να φθάσει είτε από τη Ραχούλα (απόσταση 7 χλμ.) είτε από τον μικρό παραθεριστικό οικισμό της Βρύσης Ιτάμου (απόσταση 4 χλμ.). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των σωστικών ανασκαφών, αλλά και από παλαιότερα ευρήματα στην περιοχή, υπήρχε αρχαίος οικισμός, ο οποίος τοποθετείται από τη θέση Στενό μέχρι το Παλιοκκλήσι στις Τούμπες. Οι τελευταίες ανάγονται στη Μυκηναϊκή εποχή (1.500-1.100 π.Χ.), ενώ το νεκροταφείο που αποκαλύφθηκε εν μέρει στο Στενό χρονολογήθηκε μεταξύ 4ου και 3ου αι. π.Χ.
Επίσης, στη θέση Παλιοκκλήσι υπήρχε χριστιανικός ναός, κατά τους χριστιανικούς αιώνες ο οικισμός διαλύθηκε και οι εναπομείναντες κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στο σημερινό Παλιοζωγλόπι και τους πέριξ οικισμούς. Όπως προκύπτει από επιστολή του Ευγένιου Γιαννούλη του Αιτωλού (1681), το Ζωγλόπι εκείνη την εποχή καταστράφηκε ολοσχερώς, πιθανότατα από ληστές, ενώ πρέπει να κάηκε και δεύτερη φορά από τους Τούρκους το 1823, λίγο μετά την ελληνική επανάσταση. Τη δεκαετία του 1940, κατά την Κατοχή, ο ζωγράφος και αντιστασιακός Δημήτρης Γιολδάσης -καλλιτέχνης της Καρδίτσας με πανελληνίως αναγνωρισμένο έργο- έζησε στη Ραχούλα όπου ασχολήθηκε με την έκδοση του αντιστασιακού Τύπου. Τότε, ανάμεσα σε άλλα έντυπα, μεταφέρθηκε στη Ραχούλα η αντιστασιακή εφημερίδα Φωνή της Καρδίτσας, στην οποία ο Γιολδάσης εκείνη την εποχή συμμετείχε ως αρθρογράφος, στοιχειοθέτης, σκιτσογράφος και εργάτης τυπογραφείου (ρόδα).
Το φθινόπωρο του 1943, όταν οι Γερμανοί έκαναν επιχειρήσεις στη Νεβρόπολη, δόθηκε εντολή να μετακινηθεί αμέσως το τυπογραφείο της Ραχούλας προς τα ορεινά, για να μην το ανακαλύψουν οι κατακτητές. Η περιοχή συνδέθηκε επίσης με τη στρατιωτική και πολιτική δράση (Αντίσταση και Δ.Σ.Ε. κατά τον Εμφύλιο) του μετέπειτα ηγέτη του Κ.Κ.Ε., Χαρίλαου Φλωράκη. Στη διακλάδωση της οδού Ραχούλας-Καστανιάς-Καταφυγίου ανεγέρθηκε μνημείο της Εθνικής Αντίστασης, ενώ στο Παλιοζωγλόπι, στο ξωκλήσι του Αϊ-Λια, τάφηκε ο Χαρίλαος Φλωράκης. Κοντά στον τάφο, σε οικόπεδο που δώρισε ο ίδιος στον πρώην Δήμο Ιτάμου, αναστηλώθηκε η οικία του, όπου λειτουργεί το Ιστορικό Μουσείο Χαρίλαου Φλωράκη, με εκατοντάδες επισκέπτες τον χρόνο απ’ όλη την Ελλάδα.
Καλλιέργειες – Εισοδήματα
Η κυρίως καλλιεργήσιμη έκταση του χωριού περιορίζεται στον “Ξηρόκαμπο” και την “Ξηροκαμάρα”, περιοχές που υδρεύονται με γεωτρήσεις και καλλιεργούνται τελευταία με βαμβάκι και καλαμπόκι. Η “Καρούτα”, η “Καραβίδα” και τα “Παλιοκάλυβα” είναι οι αμπελότοποι του χωριού, από τους οποίους παράγεται εξαιρετικής ποιότητας κόκκινο και μπρούσκο κρασί. Στον “Κρεμαστόμυλο”, στη “Λούτσα” και στις λογγιές του ποταμού, αλλά και στο Παλιοζωγλόπι καλλιεργούνται κήποι που πλημμυρίζουν την αγορά της Καρδίτσας με κάθε είδους λαχανικά και πατάτες. Στο Παλιοζωγλόπι υπάρχουν ιδιόκτητες καρυδιές που παράγουν εξαιρετικής ποιότητας καρύδια, ενώ στην υψομετρική ζώνη 700-900 μέτρων υπάρχουν 3.000 περίπου στρέμματα ιδιόκτητων καστανεώνων. Οι βόρειες πλαγιές του Ιτάμου, σε υψόμετρο 800-1.540 μέτρων, είναι κατάφυτες από πυκνό ελατόδασος, που ανήκει στην Κοινότητα Ραχούλας, η οποία ενεργεί περιοδικές υλοτομίες. Το εισόδημα των κατοίκων συμπληρώνεται με περιορισμένης έκτασης μελισσοκομία και κτηνοτροφία.
Ιστορία
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά από σωστικές ανασκαφές, αλλά και από παλαιότερα ευρήματα στην περιοχή, αρχαίος οικισμός καταλάμβανε το χώρο από τη θέση “Στενό” μέχρι το “Παλιοκκλήσι”, με επίκεντρο τις δύο “Τούμπες”, η μία από τις οποίες έχει προ ετών ισοπεδωθεί, ενώ στην άλλη γίνονται ήδη ανασκαφικές εργασίες από την Αρχαιολογική Υπηρεσία Καρδίτσας.
Δεν είναι γνωστό πότε ιδρύθηκε, πότε άκμασε και πότε καταστράφηκε ο οικισμός, αν ληφθεί όμως υπόψη ότι οι Τούμπες ανάγονται στη Μυκηναϊκή εποχή (1.500-1.100 π.Χ.), ότι το νεκροταφείο που αποκαλύφθηκε εν μέρει στο “Στενό” χρονολογήθηκε μεταξύ 4ου-3ου αι. π.Χ. και ότι στη θέση “Παλιοκκλήσι” υπήρξε χριστιανικός ναός, τότε οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι ο χώρος είχε συνεχή ή εκ διαλειμμάτων την ανθρώπινη παρουσία τουλάχιστο επί 15 αιώνες.Κατά τους χριστιανικούς αιώνες ο οικισμός διαλύθηκε και, κατά πάσαν πιθανότητα, οι εναπομείναντες κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στο σημερινό Παλιοζωγλόπι (600-750 μ. υψόμετρο), αρχικά μέσα στα δάση και βαθμιαία στους οικισμούς Κάτω Μαχαλά, Παναγία, Πάνω Μαχαλά, Δέντρα, Πέρα Μαχαλά, Κουτσιανάδες και Πολύκοινο. Όπως προκύπτει από επιστολή του Ευγένιου Γιαννούλη του Αιτωλού (1681), το Ζωγλόπι εκείνη την εποχή καταστράφηκε ολοσχερώς, πιθανότατα από ληστές, ενώ πρέπει να κάηκε και δεύτερη φορά από τους Τούρκους, κατά την ελληνική επανάσταση (1823). Αδιάψευστοι μάρτυρες της καταστροφής είναι οι μαυρισμένες πέτρες των ερειπίων.Το Ζωγλόπι εγκαταστάθηκε στη σημερινή θέση του τη δεκαετία 1840 – 1850. Το χωριό μετονομάστηκε σε Ραχούλα το έτος 1928 ( ΦΕΚ 81/1928).Ραχουλιώτες έλαβαν μέρος σε όλους τους απελευθερωτικούς αγώνες του Έθνους και κατέβαλαν βαρύ φόρο αίματος στη πατρίδα. Οι Ραχουλιώτες διακρίνονται για την εργατικότητα και την εντιμότητά τους και πολλοί από αυτούς αναδείχτηκαν σε υπεύθυνες θέσεις στον επιστημονικό τομέα, στην εκπαίδευση, στο στρατό και στα σώματα ασφαλείας, στην ιεροσύνη, αλλά και ως επιχειρηματίες και τεχνίτες.
Μνημεία
Ο αρχαιολογικός χώρος της Τούμπας αναμένει την αξιοποίησή του για να γίνει επισκέψιμος. Ωστόσο ο ενδιαφερόμενος και σήμερα μπορεί να σχηματίσει σαφή άποψη του χώρου, επισκεπτόμενος την περιοχή.
Ακολουθώντας τον δημόσιο δρόμο, στη διακλάδωση Ραχούλας-Καστανιάς- Καταφυγίου υπάρχει το μνημείο Εθνικής Αντίστασης, σε ειδυλλιακή τοποθεσία. Στο Παλιοζωγλόπι υπάρχουν τρία εξωκλήσια παλαιάς εποχής με ενδιαφέρουσα δομή και τοιχογραφίες. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα παραδοσιακά γεφύρια της περιοχής. Το γεφύρι στης “Συκιάς το ρέμα” είναι νεότερο μνημείο αρχιτεκτονικής και το πετρογέφυρο στα “Χτίσματα” χτίστηκε την εποχή του Αλή πασά. Αξιοπρόσεκτες είναι και οι περίφημες για το κρύο νερό τους βρύσες του Ιτάμου και του Παλιοζωγλοπίου.Στο Παλιοζωγλόπι στο εξωκλήσι του Αη-λιά υπάρχει ο τάφος του Χαρίλαου Φλωράκη. Επίσης κοντά στον τάφο του σε οικόπεδο που δώρισε ο ίδιος στο Δήμο Ιτάμου αναστηλώθηκε η οικία του όπου λειτουργεί το «Ιστορικό Μουσείο Χαρίλαου Φλωράκη» με εκατοντάδες επισκέπτες το χρόνο απ’ όλη την Ελλάδα.Η διαδρομή από το ύψος της Ραχούλας μέχρι τον Ίταμο, σε ασφαλτοστρωμένο δρόμο, είναι μαγευτική. Το τοπίο εναλλάσσεται από τη ζώνη των θαμνόφυτων (ρείκια, κουμαριές φιλίκια), τις βελανιδιές, τις καστανιές, ως τα βαθυπράσινα έλατα, τον κισσό και την ανθισμένη αγράμπελη, ενώ ο δρόμος στο μεγαλύτερο τμήμα του διέρχεται δίπλα στο ποτάμι όπου συναντάς καταρράχτες και νεροσυρμές.
Πολιτισμός
Τέσσερα πανηγύρια γιορτάζουν οι Ραχουλιώτες. Της Ζωοδόχου Πηγής( Παρασκευή της Διακαινησίμου), του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου), Της Αγίας Παρασκευής (26 Ιουλίου) και το Δεκαπενταύγουστο. Τα τρία τελευταία γίνονται στα εξωκκλήσια του Παλιοζωγλοπιού. Στο χωριό αναβιώνουν έθιμα που κρατούν ζωντανή την παράδοση, όπως είναι τα νυχτερινά κάλαντα και τα ρουγκατσιάρια. Ο Μορφωτικός Σύλλογος Ραχούλας, που λειτουργεί από το 1980, ίδρυσε βιβλιοθήκη με πολλούς τόμους, έχει στην κατοχή του παραδοσιακές ενδυμασίες για χορευτικά συγκροτήματα, εκδίδει ανελλιπώς την εφημερίδα «Ζωγλοπίτικα Χρονικά» και πραγματοποίησε μέχρι σήμερα τις εκδόσεις: «Η ΡΑΧΟΥΛΑ. Ιστορία-Λαογραφία-Πολιτισμός», έκδ. 2005 και το «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ»: Ο τόπος μας κι εμείς» σε δύο τόμους, έκδ. 2007-2008.
Πηγή πληροφοριών: Δήμος Καρδίτσας, https://www.zwglopi.gr/
Πηγή: magnesianews.gr
