η δεκαετία του 1970, εικόνες από το διαστημόπλοιο Mariner 9 της NASA αποκάλυψαν υδάτινες επιφάνειες στον Άρη. Αυτό έλυσε το άλλοτε αμφιλεγόμενο ερώτημα για το αν το νερό υπήρξε ποτέ πάνω στον Κόκκινο Πλανήτη.
Για παράδειγμα, οι αρειανοί μετεωρίτες καταγράφουν ενδείξεις ύπαρξης νερού πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Στη νεότερη πλευρά της χρονικής κλίμακας, κρατήρες πρόσκρουσης που σχηματίστηκαν τα τελευταία χρόνια δείχνουν την παρουσία πάγου κάτω από την επιφάνεια σήμερα.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο PNAS έχει προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον. Στη μελέτη συμμετείχε μια ομάδα επιστημόνων από την Κίνα και την Αμερική με επικεφαλής τον Jianhui Li από το Πανεπιστήμιο Guangzhou της Κίνας και βασίστηκε σε εργασίες που έγιναν από το ρόβερ Zhurong της Εθνικής Διαστημικής Υπηρεσίας της Κίνας για τον Άρη.
Μπλε νερό σε έναν κόκκινο πλανήτη
Τα διαστημόπλοια που εξερευνούν τον Άρη μελετούν πολλές πτυχές του πλανήτη, όπως η γεωλογία, το έδαφος και η ατμόσφαιρα. Συχνά ψάχνουν για οποιαδήποτε ένδειξη νερού. Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή το νερό είναι ζωτικός παράγοντας για να καθοριστεί αν ο Άρης φιλοξένησε ποτέ ζωή.
Για παράδειγμα, το ρόβερ Perseverance της NASA αναζητά επί του παρόντος ζωή σε ένα απόθεμα δέλτα. Τα δέλτα είναι τριγωνικές περιοχές που βρίσκονται συχνά εκεί όπου τα ποτάμια εκβάλλουν σε μεγαλύτερα υδάτινα σώματα, εναποθέτοντας μεγάλες ποσότητες ιζημάτων. Παραδείγματα στη Γη είναι το δέλτα του Μισισιπή στις Ηνωμένες Πολιτείες και το δέλτα του Νείλου στην Αίγυπτο.
Το Zhurong είχε στο στόχαστρό του ένα πολύ διαφορετικό υδάτινο σώμα – τα απομεινάρια ενός αρχαίου ωκεανού που βρίσκεται στο βόρειο ημισφαίριο του Άρη.
Το όχημα Zhurong πήρε το όνομά του από έναν μυθικό θεό της φωτιάς.
Εκτοξεύτηκε από την Εθνική Διαστημική Υπηρεσία της Κίνας το 2020 και δραστηριοποιήθηκε στον Άρη από το 2021 έως το 2022. Το Zhurong προσεδαφίστηκε εντός της Utopia Planitia, μιας τεράστιας έκτασης και της μεγαλύτερης κοιλότητας στον Άρη, η οποία εκτείνεται σε διάμετρο περίπου 3.300 χιλιομέτρων.
Ωστόσο, υπάρχουν διαφορετικές απόψεις μεταξύ των επιστημόνων σχετικά με αυτό και απαιτούνται περισσότερες παρατηρήσεις.
Τι κρύβεται από κάτω
Για να διαπιστωθεί αν τα πετρώματα στην Utopia Planitia είναι συμβατά με την απόθεση ενός ωκεανού, το ρόβερ συνέλεξε δεδομένα κατά μήκος μιας γραμμής 1,3 χιλιομέτρων, γνωστής ως διατομή, στο άκρο της κοιλότητας. Η διατομή ήταν κάθετη προς την παλαιοακτογραμμή. Ο στόχος ήταν να επεξεργαστεί ποιοι τύποι πετρωμάτων υπάρχουν εκεί και ποια ιστορία αφηγούνται.
Τα πετρώματα που απεικονίστηκαν κατά μήκος της διατομής περιείχαν πολλά ανακλαστικά στρώματα που είναι ορατά με το ραντάρ διείσδυσης στο έδαφος σε βάθος τουλάχιστον 30 μέτρων. Όλα τα στρώματα βυθίζονται επίσης ρηχά μέσα στη κοιλότητα, μακριά από την παλαιοακτογραμμή. Αυτή η γεωμετρία αντικατοπτρίζει ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο τα ιζήματα εναποτίθενται στους ωκεανούς στη Γη.
Το ραντάρ διείσδυσης εδάφους μέτρησε επίσης πόσο επηρεάζονται τα πετρώματα από ένα ηλεκτρικό πεδίο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα πετρώματα είναι πιο πιθανό να είναι ιζηματογενή και όχι ηφαιστειακά ρεύματα, τα οποία μπορούν επίσης να σχηματίσουν στρώματα.
Η μελέτη συνέκρινε τα δεδομένα Zhurong που συλλέχθηκαν από την Utopia Planitia με τα δεδομένα του ραντάρ εδαφικής διείσδυσης για διαφορετικά ιζηματογενή περιβάλλοντα στη Γη.
Το αποτέλεσμα της σύγκρισης είναι σαφές – τα πετρώματα που απεικόνισε το Zhurong ταιριάζουν με παράκτια ιζήματα που έχουν αποτεθεί κατά μήκος του περιθωρίου ενός ωκεανού.
Ο Zhurong βρήκε μια παραλία.
Ένας υγρός Άρης
Η περίοδος Noachian της αρειανής ιστορίας, από 4,1 έως 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, είναι το υπόδειγμα ενός υγρού Άρη. Υπάρχουν άφθονες αποδείξεις από δορυφορικές εικόνες των δικτύων κοιλάδων και χάρτες ορυκτών ότι η επιφάνεια του Άρη της εποχής του Noachian είχε νερό στην επιφάνεια του.
Ωστόσο, υπάρχουν λιγότερες ενδείξεις για νερό στην επιφάνεια κατά τη διάρκεια της Εσπεριανής περιόδου, από 3,7 έως 3 δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Εντυπωσιακές τροχιακές εικόνες μεγάλων καναλιών εκροής σε χερσαίες μορφές της Εσπερίας, συμπεριλαμβανομένης μιας περιοχής φαραγγιών γνωστής ως Kasei Valles, πιστεύεται ότι σχηματίστηκαν από καταστροφικές απελευθερώσεις υπόγειων υδάτων και όχι από στάσιμο νερό.
Από αυτή την άποψη, ο Άρης φαίνεται να έχει ψυχθεί και να έχει στεγνώσει από την Εσπεριανή εποχή.
Ωστόσο, τα ευρήματα του ρόβερ Zhurong για παράκτιες αποθέσεις που σχηματίστηκαν σε έναν ωκεανό μπορεί να υποδηλώνουν ότι το επιφανειακό νερό ήταν σταθερό στον Άρη περισσότερο απ’ ό,τι είχε αναγνωριστεί προηγουμένως. Μπορεί να διήρκεσε μέχρι την Ύστερη Εσπεριανή περίοδο.
Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι τα κατοικήσιμα περιβάλλοντα, γύρω από έναν ωκεανό, εκτείνονταν και σε πιο πρόσφατους χρόνους.
Πηγή: newsbomb.gr
