Στη νότια είσοδο της κοιλάδας των Τεμπών, εκεί όπου ο Πηνειός ποταμός στενεύει την ανάσα του πριν χαθεί ανάμεσα στα βράχια και τα πλατάνια, απλώνεται η Ιτέα, ένα χωριό πέρασμα, ένας τόπος που δεν δημιουργήθηκε για να κρατά, αλλά για να συνδέει. Χτισμένη στις όχθες του ποταμού, σε απόσταση έντεκα χιλιομέτρων βορειοανατολικά από το Μακρυχώρι και είκοσι εννέα από τη Λάρισα, η Ιτέα ζει μέσα στο νερό, στη σκιά των δέντρων και στη μνήμη των διαβάσεων. Το τοπίο είναι πλούσιο και γήινο με πλατάνια που αγκαλιάζουν τον Πηνειό, καλλιεργημένες εκτάσεις που ανασαίνουν με τον ρυθμό του ποταμού, και μια χαρακτηριστική μυρωδιά φύσης που δεν φεύγει ποτέ από τον αέρα, ακόμα κι όταν αλλάζουν οι εποχές.
Το χωριό ήταν για χρόνια γνωστό με το όνομα Μπαλαμούτι, ένα όνομα που κουβαλούσε την παλιά του ταυτότητα, τότε που η Θεσσαλία μόλις είχε ενωθεί με το ελληνικό κράτος. Το 1883 προσαρτήθηκε στον τότε δήμο Γόννων και το 1912 ορίστηκε έδρα της κοινότητας Μπαλαμούτι, αποκτώντας διοικητική υπόσταση και ρίζα. Το 1927 άλλαξε όνομα και έγινε Ιτέα, σαν να θέλησε να ταυτιστεί οριστικά με τα νερά και τα δέντρα της, με την ευλυγισία και την αντοχή που χρειάζεται όποιος ζει δίπλα σε ποτάμι. Σήμερα αποτελεί κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Γόννων του Δήμου Τεμπών, συνεχίζοντας μια ήσυχη αλλά σταθερή πορεία μέσα στον χρόνο, με πληθυσμό λίγων εκατοντάδων κατοίκων που γνωρίζουν καλά τι σημαίνει να ζεις σε τόπο περάσματος.
Κεντρικό σημείο της μνήμης της Ιτέας είναι η γέφυρα στον Πηνειό. Εκεί όπου σήμερα το νερό διασχίζεται με ασφάλεια, κάποτε λειτουργούσε η πλωτή γέφυρα, η παλιά περαταριά, το Καράβι, που μετέφερε ανθρώπους, ζώα και εμπορεύματα από όχθη σε όχθη. Ήταν το σημείο όπου οι δρόμοι συναντιούνταν, όπου το ταξίδι σταματούσε για λίγο και ξανάρχιζε, όπου η Ιτέα επιβεβαίωνε τον ρόλο της ως φύλακας της διάβασης προς τα Τέμπη. Από εδώ πέρασαν έμποροι, αγρότες, διαβάτες, στρατιώτες, αφήνοντας πίσω τους ίχνη και ιστορίες που διαλύθηκαν στο νερό.
Σήμερα η Ιτέα δεν φωνάζει μα προσφέρει. Προσφέρει ηρεμία, σκιά, επαφή με τη φύση και ένα αίσθημα γαλήνης που γεννιέται μόνο σε τόπους όπου το ποτάμι κυλά αδιάκοπα και ο χρόνος μαθαίνει να μην βιάζεται. Είναι ένας μικρός, διακριτικός τόπος στο κατώφλι των Τεμπών, όπου η φύση και η ιστορία δεν συγκρούονται αλλά συμπορεύονται, και όπου κάθε πέρασμα αφήνει κάτι πίσω του, ακόμα κι αν δεν φαίνεται.
Σκιές και Ψίθυροι
