Ανάμεσα στον Όλυμπο και την Όσσα δεν υπάρχει απλώς ένα άνοιγμα της γης. Υπάρχει μια μοίρα. Η Κοιλάδα των Τεμπών.
Ο Όλυμπος, βουνό των θεών, στέκει από τη μία σαν πατέρας σκληρός, γεμάτος κεραυνούς, κρίση και αιωνιότητα.
Η Όσσα, από την άλλη, βουνό του νερού και του δάσους, κρατά τη ζωή, τη μνήμη και την ανάσα της γης.
Και ανάμεσα τους, σφιγμένη σαν καρδιά ανάμεσα σε δύο πλευρά, γεννήθηκε η κοιλάδα όχι για να ανήκει σε κανέναν, αλλά για να περνούν όλοι.
Τα Τέμπη δεν είναι τόπος. Είναι πέρασμα. Από τη Μακεδονία στη Θεσσαλία. Από τον βορρά στον νότο. Από τον πόλεμο στην ειρήνη και ξανά πίσω.
Στενά, σκοτεινά, απόκρημνα, με βράχια που σηκώνονται κάθετα σαν πύλες αρχαίας πολιτείας. Στο στενότερο σημείο τους, μόλις λίγες δεκάδες μέτρα χωρίζουν τον έναν τοίχο από τον άλλον, κι από πάνω τους κρέμονται πεντακόσια μέτρα πέτρας, σαν να κρατά ο ουρανός την αναπνοή του.
Από εδώ πέρασαν στρατοί που ήθελαν να κυριαρχήσουν στην Ελλάδα.
Πέρσες, Μακεδόνες, Ρωμαίοι, Βυζαντινοί, Οθωμανοί, Γερμανοί.
Όλοι έμαθαν το ίδιο μάθημα ότι τα Τέμπη δεν χαρίζονται. Αν θέλεις να περάσεις, θα πληρώσεις.
Στην Τουρκοκρατία τα έλεγαν Μπαμπά. Στην είσοδο της κοιλάδας υψώθηκε ο τεκές του Χασάν Μπαμπά, ένας τόπος μυστικός, γεμάτος δερβίσηδες, προσευχές και σιωπές. Εκεί όπου πριν υπήρχε χριστιανική επισκοπή, κι ακόμα πιο πριν αρχαίος ελληνικός ναός. Στα Τέμπη οι θρησκείες δεν σβήνουν στρώνονται η μία πάνω στην άλλη, όπως τα φύλλα στο δάσος.
Η κοιλάδα ήταν πάντα όμορφη τόσο όμορφη που οι αρχαίοι ποιητές τη λάτρεψαν. Ο Οβίδιος, ο Βιργίλιος, ο Στράβων, ο Οράτιος την ύμνησαν σαν επίγειο παράδεισο. Έλεγαν πως εδώ η φύση έφτιαξε τόπους ξεκούρασης για τους θεούς. Πλατάνια, κισσοί, πηγές, σκιές και δροσιές, μέσα σε μια πέτρινη αγκαλιά.
Κι όμως, αυτή η ομορφιά στάθηκε πάντα δίπλα στον θάνατο.
Στη σύγχρονη εποχή τα Τέμπη έγιναν ο πιο επικίνδυνος δρόμος της Ελλάδας. Στροφές στενές, γκρεμοί, φορτηγά, λεωφορεία γεμάτα παιδιά. Εδώ γράφτηκαν τραγωδίες που ακόμα βαραίνουν την κοιλάδα σαν αόρατη ομίχλη. Μαθητές που δεν γύρισαν ποτέ. Φοιτητές που έσβησαν πάνω στις ράγες. Τα Τέμπη έγιναν σύγχρονος τόπος πένθους, όπως ήταν παλιά τόπος πολέμου.
Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά, η κοιλάδα συνεχίζει να αναπνέει.
Το δάσος της, μικρό μα σπάνιο, γεμάτο πουλιά, πλατάνια, κισσούς και ζωή, προστατεύεται σήμερα σαν ιερό. Είναι είναι καταφύγιο, είναι μνήμη της άγριας Ελλάδας που αντιστέκεται στο τσιμέντο.
Στο βράχο, το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής στέκει σαν καρφωμένη προσευχή. Δίπλα του υπήρχε κάποτε η κρεμαστή γέφυρα λεπτή, λευκή, αιωρούμενη πάνω από το ποτάμι. Οι πλημμύρες την πήραν. Μα οι άνθρωποι ακόμα τη βλέπουν όταν κλείνουν τα μάτια. Γιατί στα Τέμπη, ό,τι χάνεται γίνεται θρύλος.
Αν ο Όλυμπος είναι το βλέμμα των θεών και η Όσσα η ανάσα της φύσης, τα Τέμπη είναι η ψυχή της Ελλάδας που περνά. Εδώ συναντιούνται μύθος και ιστορία, ζωή και θάνατος, νερό και πέτρα.
Και όποιος διασχίσει αυτή την κοιλάδα, δεν είναι πια απλός ταξιδιώτης. Είναι μάρτυρας ενός τόπου που δεν ξεχνά τίποτα και δεν αφήνει κανέναν να περάσει χωρίς να τον σημαδέψει.
#ΣκιέςκαιΨίθυροι
