Σε ένα από τα πιο εμβληματικά τοπία της Θεσσαλίας, εκεί όπου η φύση και η ιστορία συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, η σημερινή εικόνα προκαλεί ντροπή και αγανάκτηση.
Γράφει η Στέλλα Καρατζόγλου
Ο Ναός Αγίας Παρασκευής Τεμπών, ένας τόπος βαθιάς πνευματικής και πολιτιστικής σημασίας, στέκει σήμερα πληγωμένος και εγκαταλελειμμένος, σαν να μην ανήκει σε κανέναν. Και αυτό, τρία χρόνια μετά το καταστροφικό πέρασμα της κακοκαιρίας Daniel.
Η σημερινή κατάσταση της Αγίας Παρασκευής Τεμπών δεν συνιστά απλώς μια ακόμη περίπτωση φθοράς από φυσική καταστροφή. Αποτελεί μια ηχηρή απόδειξη της διαχρονικής ανεπάρκειας, της αδιαφορίας και της αδυναμίας των αρμόδιων αρχών να προστατεύσουν και να διαφυλάξουν έναν χώρο με ανεκτίμητη πνευματική, ιστορική και πολιτιστική αξία.
Μετά το καταστροφικό πέρασμα της κακοκαιρίας Daniel, που άφησε πίσω της βαθιές πληγές σε ολόκληρη τη Θεσσαλία, ο ναός στα Τέμπη μετατράπηκε σε σύμβολο εγκατάλειψης. Οι ζημιές δεν περιορίζονται σε επιφανειακές φθορές. Η πρόσβαση παραμένει επικίνδυνη και σε σημεία αδύνατη, οι υποδομές έχουν υποστεί σοβαρές καταστροφές, ενώ η συνολική εικόνα του χώρου αποπνέει πλήρη απουσία μέριμνας.
Κι όμως, μιλάμε για έναν τόπο που επί δεκαετίες αποτελεί σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία, για τους επισκέπτες, για τους προσκυνητές που καταφθάνουν από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Έναν χώρο που δεν είναι απλώς ένα θρησκευτικό μνημείο, αλλά κομμάτι της συλλογικής μνήμης και ταυτότητας της περιοχής.
Βρεθήκαμε πριν λίγες μέρες στο σημείο, ακολουθώντας το μονοπάτι που διασχίζει τα Τέμπη παράλληλα με τον ποταμό Πηνειό. Για πρώτη φορά μετά τον Daniel. Είχα ακούσει ιστορίες για εικόνες πεταμένες και θαμμένες μέσα στην λάσπη, αφιερώματα και τάματα σκουριασμένα… Στην αναμονή… Στην εγκαρτέρηση ενός θαύματος…
Στο τέλος της πεζοπορίας ανοίχτηκε μπροστά μας η ελληνική πραγματικότητα! Εγκατάλειψη, αδιαφορία και το μπαλάκι των ευθυνών, όπως γίνεται πάντα, στον αέρα. Θυμήθηκα τα παιδικά μου χρόνια… Τις ορδές των προσκυνητών, τα γεμάτα παγκάρια και το απόλυτο ενδιαφέρον όσων τα διαχειριζόταν. Και τώρα; Λάσπη, καταστροφή, αδιαφορία.
Κατεβήκαμε και βγάλαμε από τις λάσπες όσες εικόνες μπορέσαμε. Ό,τι είχε μείνει από τις προσευχές των προηγουμένων χρόνων. Ό,τι μπορούσαμε να σώσουμε για να μην φύγουμε με άδεια καρδιά και για να μην ανήκουμε και εμείς στην ομάδα όλων αυτών που φωτογραφίζονται με μανία και στέλνουν δελτία τύπου απλώς για το φαίνεσθαι.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι αμείλικτο: Γιατί αυτή η αδιαφορία; Πόσος χρόνος πρέπει να περάσει για να κινητοποιηθούν οι αρμόδιοι; Πόσες ακόμη εικόνες εγκατάλειψης πρέπει να δούμε για να θεωρηθεί η κατάσταση «επείγουσα»;
Δεν μπορεί κανείς να επικαλείται διαρκώς τη σφοδρότητα των καιρικών φαινομένων ως άλλοθι. Η κακοκαιρία μπορεί να ήταν η αφορμή, όμως η σημερινή εικόνα είναι αποτέλεσμα παρατεταμένης απραξίας. Σε άλλες περιπτώσεις, σε άλλες περιοχές, είδαμε άμεσες παρεμβάσεις, σχέδια αποκατάστασης, κινητοποίηση μηχανισμών. Γιατί όχι εδώ;
Η απουσία ενός σαφούς χρονοδιαγράμματος αποκατάστασης, η έλλειψη ενημέρωσης προς τους πολίτες και η παντελής απουσία ουσιαστικών έργων δημιουργούν εύλογη αγανάκτηση. Οι κάτοικοι της περιοχής δεν ζητούν τίποτα περισσότερο από το αυτονόητο: να αποκατασταθεί ένας χώρος που τους ανήκει, που τους εκφράζει, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς τους και της πίστης τους.
Η ευθύνη είναι συλλογική, αλλά όχι αόριστη. Υπάρχουν συγκεκριμένοι φορείς, συγκεκριμένες υπηρεσίες και πρόσωπα που οφείλουν να δώσουν απαντήσεις και κυρίως να αναλάβουν δράση. Η σιωπή δεν είναι πλέον ανεκτή. Η αδράνεια δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Ο Ναός της Αγίας Παρασκευής στα Τέμπη, δεν είναι απλώς ένα ακόμη μνημείο που υπέστη ζημιές. Είναι ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας αυτού του τόπου. Και η εγκατάλειψή του δεν αποτελεί μόνο διοικητική αποτυχία… Αποτελεί ηθική ήττα!
Αν δεν υπάρξει άμεση κινητοποίηση, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για καθυστέρηση. Θα μιλάμε για συνειδητή εγκατάλειψη.
Και αυτό βαραίνει όλους όσοι επιλέγουν να παραμένουν αδρανείς.
