Λάρισα δεκαετία ’60: “Καβγάς” Δήμου – Μητρόπολης για την «παράγκα» του Αγίου Aχιλλίου!

rigo18@otenet.gr

Κι όμως… Μια παράγκα ήταν αιτία να διαταραχθούν οι σχέσεις Δήμου Λαρίσης και Μητρόπολης, στα μέσα της δεκαετίας του ‘60. Όχι οποιαδήποτε παράγκα, αλλά ο παλιός Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου Αχιλλίου. Λόγω της πρόχειρης κατασκευής του, στη συνείδηση των Λαρισαίων είχε περάσει ως «παράγκα». Όταν εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο του 1965 ο σημερινός επιβλητικός μητροπολιτικός ναός του πολιούχου, ο παλιός πρόχειρος ναός εγκαταλείφθηκε. Οι «γκρίνιες» είχαν αρχίσει από πριν.

Από τις 6 Οκτωβρίου 1961 ο Μητροπολίτης Ιάκωβος είχε ζητήσει [1] από τον Δήμο τον χώρο της «παράγκας», όταν θα μεταφερόταν ο Άγιος Αχίλλιος στον νέο του ναό. Σκοπός του ήταν να αναγερθεί εκεί το μητροπολιτικό μέγαρο. Το αίτημα αναφέρθηκε και σε σύσκεψη στην οποία συμμετείχε ο δήμαρχος Δημ. Χατζηγιάννης, ο οποίος επιφυλάχθηκε. Στο μεταξύ, είχε ανοίξει και το θέμα της ανέγερσης μουσείου στη Λάρισα [2] και υπήρχε παλιά απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να γίνει στον λόφο του αποκαλούμενου Φρουρίου (Ακρόπολης). Οπότε, κάπου τον Φεβρουάριο του 1965, όταν επισκέφθηκαν τη Λάρισα οι τότε υπουργοί Γκλαβάνης και Μυλωνάς, προκρίθηκε ως χώρος ανέγερσης μουσείου η «παράγκα» του Αγίου Αχιλλίου [3].

Ήδη, σε διάφορα χρονικά διαστήματα, από παράγοντες της πόλης, είχαν ριφθεί ιδέες για ανέγερση μουσείου στον Κήπο των Ανακτόρων (!), είτε στο σημείο όπου βρισκόταν η Εφορεία Υλικού Πολέμου, δηλαδή εκεί όπου αποκαλύφθηκε μετά το λεγόμενο Β’ Αρχαίο Θέατρο Λάρισας. Ακόμη, έγινε πρόταση να κατεδαφιστεί το Μπεζεστένι και στη θέση του να γίνει το μουσείο, μαζί με τη γύρω έκταση. Για διάφορους λόγους (ευτυχώς), οι ιδέες αυτές απορρίφθηκαν, σταδιακά. Στις 12 Απριλίου 1962 ανακοινώθηκε μέσω της «Ε» από τον δήμαρχο, Δημ. Χατζηγιάννη, ότι προκρίθηκε ο χώρος κάτω από το ρολόι, δυτικά, για μουσείο. Δηλαδή το σημείο επί της σημερινής οδού Διονυσίου Φιλοσόφου, όπου έχουν εναποτεθεί μαρμάρινα μικρά τμήματα του Αρχαίου Θεάτρου. Το σημείο αυτό απασχόλησε για χρόνια τον Δήμο και τα Υπουργεία, περί της καταλληλότητας ή όχι. Επιπλέον, υπήρχε και θέμα απαλλοτριώσεων.

Η διεκδίκηση του χώρου της «παράγκας» από τη Μητρόπολη, για την ανέγερση μητροπολιτικού μεγάρου, πνευματικού κέντρου και άλλων ιδρυμάτων, ήταν ήδη γνωστή. Αλλά, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Ε» στις 11 Φεβρουαρίου 1965, ο Μητροπολίτης Ιάκωβος «ξέσπασε» με δημόσια ανακοίνωσή του, όταν ανακοινώθηκε επίσημα ότι το μουσείο θα γίνει στον χώρο της «παράγκας» [4]. Στη διαμάχη παρενέβησαν με επιστολή τους στην «Ε» [5] δημότες, οι οποίοι δήλωναν κληρονόμοι της έκτασης της «παράγκας», η οποία ανήκε σε ιδιώτη με συμβόλαια του 1886. Η υπόθεση περιπλεκόταν, η κουβέντα επανήλθε για τον χώρο κάτω από το ρολόι και το Υπουργείο Συντονισμού πίεζε να επιλεγεί το οικόπεδο («παράγκα» ή κάτω από το ρολόι), ώστε να διαθέσει χρήματα για την ανέγερση.

Η υπόθεση της ανέγερσης μουσείου πέρασε και από άλλα στάδια και στις 26 Φεβρουαρίου 1966 ο δήμαρχος Αλ. Χονδρονάσιος με επιστολή του στην «Ε» ανέπτυξε το ιστορικό του ζητήματος. Κατέληγε ότι κρίθηκε ακατάλληλος ο χώρος κάτω του ρολογιού, επειδή υπήρχε στο υπέδαφος το Αρχαίο Θέατρο. Στις 22 Μαρτίου 1966 το Δημοτικό Συμβούλιο με σημαντική του απόφαση ανακάλεσε τα περί ανέγερσης μουσείου κάτω από το ρολόι και παραχώρησε την παράγκα του Αγίου Αχιλλίου. Δημιούργησε και επιτροπή για να συζητήσει το θέμα με τον Μητροπολίτη.

Στις 24 Μαρτίου 1966 μέσω και της «Ε» εκδηλώθηκε δημόσια αυστηρή παρέμβαση του Μητροπολίτη Ιακώβου, ο οποίος, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «…Ηνωθέντες οι τέως εχθροί Ηρώδοι και Πιλάτοι, ίνα πλήξουν την Εκκλησίαν…», κατέληγε δε με την επισήμανση ότι ο χώρος είναι καθαγιασμένος, ιερός και απαραβίαστος. Γι’ αυτό θα καταφύγει σε παλλαϊκό χριστιανικό δημοψήφισμα. Στις 21 Ιουνίου 1966 δημοσιεύτηκαν δηλώσεις του δημάρχου, Αλ. Χονδρονάσιου, ότι τελικά ο Μητροπολίτης του γνωστοποίησε ότι δε θα αναγείρει επισκοπείο στην παράγκα. Το νέο επισκοπείο θα κτιζόταν στη θέση του παλιού επί της οδού Β. Σοφίας. Σε άρθρο στην «Ε» στις 8 Σεπτεμβρίου 1966 του δημοσιογράφου Β. Βουτσιλά αναφερόταν ότι ο Μητροπολίτης εμμένει στην άποψή του για την «παράγκα», λόγω κακού χειρισμού του θέματος από τους ιθύνοντες της πόλης.

Από το 1967 φαίνεται ότι εγκαταλείπεται από τον Δήμο η ιδέα ανέγερσης μουσείου στον χώρο του παλιού Αγίου Αχιλλίου. Στις 10 Ιανουάριου δημοσιεύεται και πάλι απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να γίνει το μουσείο κάτω από το ρολόι. Στις 19 Φεβρουαρίου 1969 ανακοινώθηκε ότι εγκρίθηκε πίστωση από το πρόγραμμα αρχαιολογικών έργων 2.000.000 δραχμών για την έναρξη κατασκευής. Στις 7 Φεβρουαρίου 1970 δημοσιεύτηκε άρθρο του ΙΝΤΕΜ (Κώστα Περραιβού) στην «Ε», με την προτροπή να πεισθεί ο νέος Μητροπολίτης Θεολόγος να απελευθερώσει τον χώρο της «παράγκας». Τα επόμενα χρόνια υπάρχουν δημοσιεύσεις για διάθεση πιστώσεων για μουσείο κάτω από το ρολόι.

Το 1978 τα φώτα στρέφονται οριστικά στο Μεζούρλο και στη σημερινή θέση του μουσείου. Έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών την 1η Μαρτίου 1978 ζητά να γίνουν ενέργειες για ανταλλαγή του χώρου του Φρουρίου με τη δημοτική έκταση στο Μεζούρλο. Οι εξελίξεις οδηγούσαν πλέον στο σημερινό μουσείο…

——————————

[1]. Εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας, 24 Φεβρουαρίου 1962.

[2]. Μεγάλη «περιπέτεια», η οποία χρήζει ειδικής αναφοράς στο μέλλον.

[3]. Εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας, 11 Φεβρουαρίου 1965.

[4]. Δηλαδή η έκταση όπου αποκαλύφθηκε μεταγενέστερα η παλαιοχριστιανική Βασιλική.

[5]. Εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας, 14 Φεβρουαρίου 1965.