Με τη Χαλκιδική να αποκτά έναν νέο πυρήνα έρευνας και τεχνολογίας για τις ενεργειακές και βιομηχανικές τεχνολογίες και τη Λάρισα να προετοιμάζεται για τη δημιουργία ενός μεγάλου αγροτεχνολογικού και βιοοικονομικού κέντρου με έως 200 νέες θέσεις εργασίας, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) υλοποιεί το πιο φιλόδοξο πρόγραμμα επέκτασης στην ιστορία του.
Το σχέδιο «ΕΚΕΤΑ 2.0», που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, συνολικού ύψους 49 εκατ. ευρώ, δεν περιορίζεται μόνο στη Θεσσαλονίκη, όπου εγκαινιάστηκαν πρόσφατα νέες ερευνητικές υποδομές.
Επεκτείνεται δυναμικά και στην περιφέρεια, με νέες εγκαταστάσεις σε Χαλκιδική, Λάρισα και Δυτική Μακεδονία, διευρύνοντας το εθνικό αποτύπωμα του Κέντρου και ενισχύοντας τη διασύνδεση της έρευνας με την παραγωγή και την επιχειρηματικότητα.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΚΕΤΑ, Ευάγγελο Μπεκιάρη, η υλοποίηση του σχεδίου οδηγεί σχεδόν σε διπλασιασμό των ερευνητικών χώρων του Κέντρου, δημιουργώντας παράλληλα νέες θέσεις εργασίας, νέα εργαστήρια και νέες δυνατότητες ανάπτυξης. Όπως ανέφερε, μέχρι το τέλος του 2026 θα έχουν ολοκληρωθεί και οι εγκαταστάσεις στη Λάρισα, όπου προβλέπεται η δημιουργία 150 έως 200 νέων θέσεων εργασίας και ενός νέου αμφιθεάτρου χωρητικότητας 150 ατόμων.
Νέο τεχνολογικό οικοσύστημα στο Λάκκωμα Χαλκιδικής
Από τα σημαντικότερα έργα του προγράμματος είναι η ανέγερση του κτιρίου του Ινστιτούτου Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων (ΙΔΕΠ) με την ονομασία «THE FACTORY» στο Λάκκωμα Χαλκιδικής. Πρόκειται για μια νέα υποδομή συνολικής επιφάνειας 3.000 τετραγωνικών μέτρων, η οποία περιλαμβάνει ισόγειο, υπόγειο, δύο ορόφους και μεταλλική κατασκευή εργαστηρίου μεγάλου ύψους. Τα εγκαίνια του κτιρίου έχουν προγραμματιστεί για τις 19 Ιουνίου.
Η νέα μονάδα θα λειτουργήσει ως χώρος φιλοξενίας νεοφυών επιχειρήσεων, πιλοτικών μονάδων του ΕΚΕΤΑ και επιχειρηματικών πρωτοβουλιών που θα προέρχονται από όλα τα ινστιτούτα του Κέντρου.
Στις εγκαταστάσεις θα αναπτυχθούν εξειδικευμένα εργαστήρια και ερευνητικοί χώροι που θα επικεντρωθούν σε τεχνολογίες αιχμής, όπως η παραγωγή βιοκαυσίμων, τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, οι τεχνολογίες δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα και οι εφαρμογές για τη ναυτιλία.
Η λειτουργία του αναμένεται να δημιουργήσει 40 νέες θέσεις εργασίας, ενισχύοντας το αναπτυσσόμενο οικοσύστημα καινοτομίας της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής.
Η μεγάλη επένδυση στη Λάρισα
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το έργο του Ινστιτούτου Βιοοικονομίας και Αγροτεχνολογίας (ΙΒΟ), το οποίο αναπτύσσεται στο Μεζούρλο της Λάρισας.
Σε έκταση 70 στρεμμάτων ανεγείρεται νέο κτιριακό συγκρότημα τεσσάρων κτιρίων συνολικής επιφάνειας 2.300 τετραγωνικών μέτρων, το οποίο θα στεγάσει εργαστήρια, γραφεία, αίθουσες εκπαίδευσης και ερευνητικό εξοπλισμό.
Η νέα υποδομή θα επικεντρωθεί στην αγρο-ευφυΐα, τη γεωργία ακριβείας, τη βιώσιμη ενέργεια, την κυκλική βιοοικονομία και την εργονομία της βιομηχανικής παραγωγής. Το συγκρότημα θα περιλαμβάνει επίσης αμφιθέατρο χωρητικότητας 150 ατόμων, ενώ η ολοκλήρωσή του αναμένεται μέχρι το τέλος του 2026.
Το συγκεκριμένο έργο θεωρείται από τα μεγαλύτερα περιφερειακά αναπτυξιακά εγχειρήματα του ΕΚΕΤΑ, καθώς προβλέπεται να δημιουργήσει από 150 έως 200 νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Το AI Nucleus ενισχύει το οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης
Στη Θεσσαλονίκη έχει ήδη εγκαινιαστεί το νέο κτίριο «AI Nucleus» του Ινστιτούτου Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΙΠΤΗΛ), εντός της Τεχνόπολης Θεσσαλονίκης. Η νέα υποδομή αναπτύχθηκε ως στρατηγικό κέντρο έρευνας και καινοτομίας στην τεχνητή νοημοσύνη, καλύπτοντας ένα σημαντικό κενό στο οικοσύστημα της Βόρειας Ελλάδας. Το κτίριο διαθέτει συνολική επιφάνεια 2.010 τετραγωνικών μέτρων, καθώς περιλαμβάνει τρεις ορόφους συνολικής επιφάνειας 1.340 τ.μ. και ημιυπόγειο χώρο 670 τ.μ.
Η εγκατάστασή του στην Τεχνόπολη ενισχύει τη συνεργασία με επιχειρήσεις τεχνολογίας και φορείς της αγοράς, δημιουργώντας ένα περιβάλλον εφαρμοσμένης έρευνας και μεταφοράς τεχνογνωσίας. Το κέντρο διαθέτει ισχυρές υπολογιστικές υποδομές, σύγχρονα εργαστήρια κυβερνοασφάλειας και Industry 4.0, καθώς και εξοπλισμό ικανό να υποστηρίξει την ανάπτυξη και εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Η νέα εγκατάσταση αναμένεται να υποστηρίξει 80 θέσεις εργασίας.
Τα νέα κτίρια που εγκαινιάστηκαν στη Θέρμη
Στις κεντρικές εγκαταστάσεις του ΕΚΕΤΑ στη Θέρμη εγκαινιάστηκαν τρεις νέες υποδομές που ενισχύουν τις ερευνητικές δυνατότητες του Κέντρου.
Η πρώτη αφορά τη νέα πιλοτική εγκατάσταση θερμοκηπίου του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών (ΙΝΕΒ), συνολικής επιφάνειας 350 τ.μ. Η υποδομή περιλαμβάνει γραφεία, εργαστήρια και θερμοκήπιο ειδικών προδιαγραφών και θα χρησιμοποιηθεί για έρευνα σχετικά με τη γενετική βελτίωση φυτών, την ανάπτυξη ανθεκτικών ποικιλιών απέναντι στην ξηρασία, την αντιμετώπιση της επισιτιστικής ανασφάλειας και μελέτες υδατοκαλλιεργειών για την ανθεκτικότητα μικροοργανισμών. Η μονάδα δημιουργεί οκτώ νέες θέσεις εργασίας. Παράλληλα ολοκληρώθηκε η επέκταση του κτιρίου του ΙΝΕΒ με την προσθήκη δεύτερου ορόφου επιφάνειας 980 τ.μ., ο οποίος θα στεγάσει σύγχρονα εργαστήρια και ερευνητικές δραστηριότητες στον τομέα της κλινικής έρευνας.
Η επέκταση ενισχύει τον ρόλο του ΙΝΕΒ ως εθνικού κόμβου της Ελλάδας για την Ευρωπαϊκή Υποδομή Κλινικής Έρευνας ECRIN-ERIC και δημιουργεί προϋποθέσεις για την ανάπτυξη απαιτητικών ερευνητικών πρωτοκόλλων και τη μεταφορά καινοτομίας στην κλινική πράξη. Η νέα εγκατάσταση θα υποστηρίξει 80 θέσεις εργασίας.
Το τρίτο έργο αφορά το νέο Συνεδριακό Κέντρο Συνεργατικότητας του ΕΚΕΤΑ, συνολικής επιφάνειας 562 τ.μ. Το κτίριο σχεδιάστηκε ως διατμηματικός εκθεσιακός και συνεργατικός κόμβος, όπου θα παρουσιάζονται τεχνολογίες, προϊόντα και εφαρμογές που αναπτύσσονται στα ινστιτούτα του Κέντρου, ενισχύοντας τη διάχυση γνώσης και την προβολή της ερευνητικής δραστηριότητας.
Αναβαθμίσεις με έμφαση στη βιωσιμότητα
Ταυτόχρονα με τις νέες υποδομές, το ΕΚΕΤΑ προχωρά σε εκτεταμένες ενεργειακές αναβαθμίσεις υφιστάμενων εγκαταστάσεων. Το κτίριο «Σαλβάνος» του ΙΠΤΗΛ στη Θεσσαλονίκη αναβαθμίζεται από ενεργειακή κατηγορία Η σε Α+, ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε νέο σύγχρονο Server Room με αναβαθμισμένη ηλεκτρολογική υποδομή, γεννήτρια και κεντρικό σύστημα UPS υψηλής χωρητικότητας, ικανό να υποστηρίξει εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης υψηλών απαιτήσεων.
Αντίστοιχα, το κτίριο του Ινστιτούτου Μεταφορών (ΙΜΕΤ) στη Θέρμη αναβαθμίζεται από κατηγορία Δ σε Α+, μέσω αντικατάστασης κουφωμάτων, εγκατάστασης συστήματος BMS, φωτισμού LED και αυτοματοποιημένων συστημάτων σκίασης.
Στην Πτολεμαΐδα, το κτίριο του ΙΔΕΠ μεταβαίνει από κατηγορία Δ στην ανώτατη ενεργειακή κατηγορία Α++, με εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, ενεργειακών κουφωμάτων και υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να μειώσουν σημαντικά την ενεργειακή κατανάλωση και το λειτουργικό κόστος των εγκαταστάσεων, βελτιώνοντας παράλληλα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και τις συνθήκες εργασίας.
Με το σχέδιο «ΕΚΕΤΑ 2.0» να εξελίσσεται ταυτόχρονα σε Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική, Λάρισα και Δυτική Μακεδονία, το μεγαλύτερο ερευνητικό κέντρο της Βόρειας Ελλάδας επιχειρεί να δημιουργήσει ένα διευρυμένο δίκτυο υποδομών που συνδέει την επιστημονική γνώση με την παραγωγή, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα, ενισχύοντας τη θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό χάρτη έρευνας και τεχνολογίας.
