Στους πρόποδες του Κίσσαβου, εκεί όπου το βουνό κατεβαίνει απαλά προς τον θεσσαλικό κάμπο και τα νερά κυλούν αδιάκοπα μέσα από χαράδρες και ρεματιές, απλώνεται το χωριό των Νερόμυλων. Ένας τόπος που δεν πήρε τυχαία το όνομα του, αλλά το κέρδισε μέσα στους αιώνες, από τον ήχο του νερού που δούλευε ασταμάτητα, από τη δύναμη που κινούσε πέτρες, ξύλα και ανθρώπινες ζωές.
Η παλιά του ονομασία, Αϊντινλί, μαρτυρά την παρουσία της Οθωμανικής περιόδου, τότε που ο οικισμός αποτελούσε ένα ακόμη τουρκοχώρι μέσα στον θεσσαλικό χώρο. Από το 1927 όμως, το όνομα αλλάζει και γίνεται Νερόμυλοι, ένα όνομα βαθιά συνδεδεμένο με τη φύση και την καθημερινότητα των κατοίκων. Η ύπαρξη δεκάδων μύλων και υδροτριβών στην περιοχή δεν ήταν απλώς ένα χαρακτηριστικό ήταν η καρδιά της ζωής.
Το χωριό βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την Αγιά, σε υψόμετρο περίπου 200 μέτρων. Η θέση του είναι προνομιακή, καθώς βρίσκεται ανάμεσα στον Κίσσαβο και το Μαυροβούνι, σε μια περιοχή πλούσια σε νερά και βλάστηση. Οι πηγές της Μάνας Νερού τροφοδοτούν τον χείμαρρο που διασχίζει τον οικισμό, δημιουργώντας ένα φυσικό σύστημα που από παλιά αξιοποιήθηκε με σοφία.
Η ιστορία του τόπου, όμως, δεν ξεκινά από τους μύλους. Πολύ πριν από αυτούς, η περιοχή κατοικούνταν ήδη από την αρχαιότητα. Στα βόρεια του χωριού σώζονται ίχνη ακρόπολης. Τα ευρήματα που έχουν εντοπιστεί τάφοι, όστρακα και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα καλύπτουν μια χρονική περίοδο από τον 4ο αιώνα π.Χ. έως και τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Η συνέχεια της ζωής στον τόπο αυτό δεν διακόπηκε ποτέ πραγματικά.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το ρωμαϊκό βαλανείο που αποκαλύφθηκε το 1990, κοντά στον δρόμο Αγιάς Λάρισας. Ένα συγκρότημα λουτρών του 1ου αιώνα μ.Χ., με χώρους ψυχρού, χλιαρού και θερμού νερού, υπόκαυστα για τη θέρμανση και ψηφιδωτά δάπεδα, μαρτυρά έναν τόπο οργανωμένο και ανεπτυγμένο, ενταγμένο σε έναν κόσμο όπου η καθημερινότητα συνδεόταν με την άνεση και την τεχνογνωσία.
Η ταυτότητα των Νερόμυλων, ωστόσο, είναι άρρηκτα δεμένη με το νερό και την αξιοποίηση του. Στην περιοχή των Μύλων, βόρεια του χωριού, απλωνόταν ένα από τα πιο εντυπωσιακά δίκτυα υδροκίνησης στη Θεσσαλία. Μύλοι, νεροτριβές και εγκαταστάσεις επεξεργασίας υφασμάτων λειτουργούσαν σε διαδοχικά επίπεδα, εκμεταλλευόμενοι τη φυσική υψομετρική διαφορά και τη συνεχή ροή του νερού.
Κάποτε λειτουργούσαν ταυτόχρονα έως και δεκαεννέα νεροτριβές. Οι εγκαταστάσεις αυτές δεν εξυπηρετούσαν μόνο τις ανάγκες του χωριού, αλλά και μιας ευρύτερης περιοχής. Εκεί πλένονταν και επεξεργάζονταν υφάσματα, φλοκάτες και χαλιά, με τη δύναμη του νερού να αντικαθιστά την ανθρώπινη εργασία. Το μαντάνι, με τους ξύλινους κόπανους που χτυπούσαν ρυθμικά τα υφάσματα, δημιουργούσε έναν χαρακτηριστικό ήχο που γινόταν κομμάτι της καθημερινότητας.
Η περίοδος ακμής ήρθε κυρίως τις δεκαετίες του 1960, 1970 και 1980, όταν η ταπητουργία και η κλωστοϋφαντουργία γνώρισαν μεγάλη άνθηση. Οι Νερόμυλοι έγιναν τότε ένα μικρό βιοτεχνικό κέντρο, όπου η παράδοση συναντούσε την παραγωγή. Σήμερα, πολλά από αυτά τα κτίσματα σώζονται ως ερείπια, όμως ορισμένα έχουν ανακαινιστεί, διατηρώντας ζωντανή την εικόνα του παρελθόντος.
Η ζωή στο χωριό παραμένει στενά συνδεδεμένη με τη γη. Η δενδροκομία αποτελεί την κύρια ασχολία των κατοίκων, με παραγωγή φρούτων υψηλής ποιότητας, ενώ η κτηνοτροφία συμπληρώνει την οικονομική δραστηριότητα. Παρά τις δυσκολίες και τη μείωση του πληθυσμού τις τελευταίες δεκαετίες, ο τόπος εξακολουθεί να διατηρεί τον χαρακτήρα του.
Η πολιτιστική ζωή των Νερόμυλων αποτυπώνεται έντονα στη γιορτή του Μηλίτη Οίνου, μια καλοκαιρινή εκδήλωση που συνοδεύεται από μουσική, χορό και συμμετοχή των κατοίκων. Το πολιτιστικό κέντρο και το παλιό δημοτικό σχολείο λειτουργούν ως χώροι μνήμης, φιλοξενώντας εκθέσεις και αντικείμενα που αφηγούνται την καθημερινότητα άλλων εποχών.
Οι Νερόμυλοι δεν είναι απλώς ένα χωριό με όμορφο φυσικό περιβάλλον. Είναι ένας τόπος όπου το νερό έγινε εργαλείο, όπου η φύση συνεργάστηκε με τον άνθρωπο, όπου η ιστορία δεν χάθηκε αλλά αποτυπώθηκε σε πέτρα, σε ήχο και σε κίνηση. Ένας τόπος που συνεχίζει να κυλά, όπως το νερό που τον γέννησε.
