Σημαντικές πληροφορίες για την κατάσταση της εδαφικής υγρασίας και της ξηρασίας στην Ελλάδα δίνει ο νέος δείκτης της ομάδας Μeteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με την ανάλυση να αφορά τις συνθήκες που επικρατούσαν στη χώρα στις 10 Αυγούστου 2026.
Σύμφωνα με το Μeteo, οι συνθήκες σχετικής υγρασίας του εδάφους στο μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδας δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Παράλληλα, μεγάλο μέρος της χώρας εξακολουθεί να βρίσκεται σε κανονικές συνθήκες ή σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας για την εποχή, και στα δύο στρώματα υπεδάφους που εξετάζονται.
Η ανάλυση συντάχθηκε από τους Γ. Φραγκουλίδη, Κ. Λαγουβάρδο και Β. Κοτρώνη και βασίζεται σε δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τι δείχνει ο δείκτης ξηρασίας
Όπως εξηγεί το Μeteo, η ανάλυση εξετάζει την απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων του υπεδάφους από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή.
Εξετάζονται δύο διαφορετικά στρώματα: Το επιφανειακό στρώμα, από 7 έως 28 εκατοστά, στο οποίο η υγρασία του εδάφους ανταποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και επηρεάζεται κυρίως από τον καιρό των τελευταίων εβδομάδων. Το βαθύτερο στρώμα, από 28 έως 100 εκατοστά, το οποίο παρουσιάζει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αποτυπώνει περισσότερο τις συνθήκες που επικράτησαν τους τελευταίους μήνες.
Όταν ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά αρνητικός, η ξηρασία κατατάσσεται σε πέντε επίπεδα, από την ήπια έως την ακραία: ήπια ξηρασία μέτρια ξηρασία σημαντική ξηρασία έντονη ξηρασία ακραία ξηρασία
Αύξηση της υγρασίας στο επιφανειακό στρώμα
Στο επιφανειακό στρώμα του εδάφους, δηλαδή στα 7-28 εκατοστά, το Μeteo καταγράφει αύξηση της σχετικής υγρασίας από τις 10 Ιουλίου.
Αντίθετα, σε μεγάλο μέρος της Πίνδου παρατηρείται διαφορετική εικόνα. Εκεί η εδαφική υγρασία έχει μειωθεί, καθώς περιοχές που στις 10 Ιουλίου εμφάνιζαν πλεόνασμα υγρασίας πλέον χαρακτηρίζονται από κανονικές συνθήκες.
Περισσότερη προσοχή χρειάζεται η εικόνα που καταγράφεται στο βαθύτερο στρώμα, από 28 έως 100 εκατοστά.
Σύμφωνα με το Μeteo, έχει σημειωθεί μείωση της υγρασίας σε περιοχές της Ηπείρου, με μεγάλο μέρος της περιοχής να χαρακτηρίζεται πλέον από ήπια έως έντονη ξηρασία.
Γιατί έχει σημασία η εδαφική υγρασία
Η περιεκτικότητα σε νερό στα συγκεκριμένα στρώματα του υπεδάφους είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ανάπτυξη και την απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών.
Όταν η υγρασία του εδάφους βρίσκεται αρκετά κάτω από τα κανονικά επίπεδα για την εποχή σε μία περιοχή, αυτό σημαίνει ότι επικρατούν συνθήκες σχετικής ξηρασίας και, κατ’ επέκταση, παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.
Η «ξηρασία» είναι σχετική και όχι απόλυτη
Το Μeteo διευκρινίζει ότι τα επίπεδα ξηρασίας που αποτυπώνει ο δείκτης έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια.
Με άλλα λόγια, ο δείκτης συγκρίνει την κατάσταση του εδάφους με τις μέσες συνθήκες που επικρατούσαν κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020.
Έτσι, μπορεί σε μία περιοχή η εδαφική υγρασία να είναι αρκετά χαμηλή για την εποχή και να καταγράφεται ακόμη και επίπεδο 5, δηλαδή ακραία ξηρασία, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι το έδαφος είναι εντελώς ξερό.
Αντίστοιχα, μπορεί η υγρασία να είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτους όρους, αλλά να βρίσκεται μέσα στα φυσιολογικά επίπεδα για τη συγκεκριμένη εποχή. Σε αυτή την περίπτωση ο δείκτης SSMI μπορεί να είναι ελαφρώς αρνητικός ή ακόμη και θετικός και να χαρακτηρίζεται η περιοχή ως κανονική.
Οι περιορισμοί της εκτίμησης
Το Μeteo σημειώνει, ότι, καθώς δεν υπάρχουν επιτόπιες παρατηρήσεις για κάθε περιοχή, οι τιμές της εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land).
Ως εκ τούτου, κατά τόπους μπορεί να υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στις εκτιμώμενες τιμές και στις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στο έδαφος.
Η συγκεκριμένη ανάλυση αποτυπώνει, επομένως, τη σχετική κατάσταση της εδαφικής υγρασίας στις 10 Αυγούστου 2026, με την εικόνα να διαφέρει σημαντικά ανά περιοχή αλλά και ανάλογα με το βάθος του εδάφους.
Πηγή: newsbomb.gr
