Νέα εστία πίεσης διαμορφώνεται στην ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων, με το diesel να ακριβαίνει ταχύτερα από τη βενζίνη και την πορεία του να μην ακολουθεί πλέον με την ίδια ένταση τις διακυμάνσεις του αργού πετρελαίου. Η τάση έχει ήδη περάσει και στην Ελλάδα, την ώρα που οι τιμές στην αντλία παραμένουν ούτως ή άλλως υψηλές λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και η αγορά πλησιάζει στην έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για τον Αύγουστο αποτυπώνουν την αλλαγή καθώς οι τιμές των καυσίμων και λιπαντικών για ιδιωτικές μεταφορές στην ΕΕ ήταν 23,8% υψηλότερες σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, από αύξηση 16,9% τον Ιούλιο και 13,7% τον Ιούνιο.
Πίσω από τη συνολική αύξηση, όμως, ξεχωρίζει το diesel. Μόνο μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου η τιμή του αυξήθηκε κατά 8,3% στην ΕΕ, ενώ η βενζίνη κατά 3,3%. Τον προηγούμενο μήνα οι μεταβολές ήταν πολύ πιο κοντά, στο 4,3% για το diesel και στο 4,7% για τη βενζίνη.
Γιατί πιέζεται περισσότερο το diesel
Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις αναταράξεις της αγοράς diesel, καθώς δεν παράγει τις ποσότητες που χρειάζεται και καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών της με εισαγωγές.
Οι εξελίξεις του 2026 έχουν περιορίσει ταυτόχρονα αρκετές πηγές τροφοδοσίας. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει επηρεάσει τη λειτουργία διυλιστηρίων και τις εξαγωγές προϊόντων, ενώ οι επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις και οι περιορισμοί στις ρωσικές εξαγωγές έχουν αφαιρέσει επιπλέον ποσότητες από τη διεθνή αγορά.
Οι εξαγωγές diesel από τη Μέση Ανατολή περιορίστηκαν περίπου στο μισό μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, στα περίπου 800.000 βαρέλια ημερησίως. Η εξέλιξη αφορά άμεσα την Ευρώπη, καθώς το 2025 περίπου το 41% των εισαγωγών diesel της προερχόταν από τη συγκεκριμένη περιοχή.
Την ίδια στιγμή, τα αποθέματα στον κόμβο Άμστερνταμ, Ρότερνταμ και Αμβέρσα, μία από τις σημαντικότερες αγορές αποθήκευσης και εμπορίας καυσίμων στην Ευρώπη, έχουν υποχωρήσει σε χαμηλά επίπεδα για την εποχή.
Έτσι, το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσο κοστίζει το αργό πετρέλαιο, αλλά και πόσο diesel είναι διαθέσιμο στην αγορά και σε ποια τιμή.
Γιατί η πτώση του Brent δεν αρκεί
Η διαφορά γίνεται περισσότερο εμφανής τις τελευταίες ημέρες. Το Brent έχει υποχωρήσει από τα υψηλά που κατέγραψε μέσα στον Σεπτέμβριο, καθώς έχουν ενισχυθεί οι προσδοκίες για μεγαλύτερες ροές αργού από τον Κόλπο και αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, για το diesel τα πράγματα είναι διαφορετικά. Τα ευρωπαϊκά futures του καυσίμου έχουν υπερδιπλασιαστεί από την αρχή του έτους, ενώ τα περιθώρια διύλισης του diesel έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν υποχωρεί η πρώτη ύλη, το κόστος του τελικού προϊόντος μπορεί να παραμένει υψηλό.
Με απλά λόγια, η πτώση του Brent δεν περνά υποχρεωτικά με την ίδια ταχύτητα στην τιμή του diesel. Εάν οι διαθέσιμες ποσότητες του τελικού καυσίμου είναι περιορισμένες και τα αποθέματα χαμηλά, η τιμή του μπορεί να παραμένει ψηλά ακόμη και όταν το αργό αποκλιμακώνεται.
Σε αυτό προστίθεται το γεγονός ότι πολλά διυλιστήρια διεθνώς λειτουργούν ήδη με υψηλή αξιοποίηση της δυναμικότητάς τους. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα της αγοράς να αυξήσει γρήγορα την παραγωγή και να καλύψει τις ποσότητες που λείπουν σε περίπτωση νέας διαταραχής.
Τι αλλάζει στην Ελλάδα
Η ίδια τάση είναι ορατή και στην ελληνική αγορά, αν και οι αυξήσεις του Αυγούστου ήταν μικρότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η τιμή του diesel στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 6,4% μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου, έναντι 8,3% στην ΕΕ. Στη βενζίνη η αύξηση περιορίστηκε στο 1,9%, έναντι 3,3% στην Ευρώπη.
Η πίεση στο diesel είχε γίνει αισθητή νωρίτερα. Μεταξύ Ιουνίου και Ιουλίου η τιμή του στην Ελλάδα είχε αυξηθεί κατά 12,1%, καταγράφοντας την τρίτη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την Πολωνία και τη Γερμανία.
Σε ετήσια βάση, οι τιμές καυσίμων και λιπαντικών στην Ελλάδα ήταν τον Αύγουστο περίπου 16% υψηλότερες σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ έφτασε το 23,8%.
Η μικρότερη ποσοστιαία αύξηση δεν σημαίνει, πάντως, και χαμηλές τιμές στην αντλία. Τα στοιχεία της Eurostat καταγράφουν τη μεταβολή σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο και όχι το απόλυτο επίπεδο των τιμών. Στην Ελλάδα, η υψηλή φορολογία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος της τελικής τιμής, μαζί με το κόστος του προϊόντος, τη διύλιση και τα περιθώρια της αλυσίδας εμπορίας.
Το επόμενο μέτωπο είναι η θέρμανση
Η πίεση στο diesel αποκτά μεγαλύτερη σημασία για την Ελλάδα όσο πλησιάζει η έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου.
Η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει παράταση της στήριξης στο diesel κίνησης και για τον Οκτώβριο, ενώ προετοιμάζεται και το πακέτο για τη θέρμανση. Στόχος που έχει τεθεί είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να παραμείνει κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, με τις παρεμβάσεις να περιλαμβάνουν το επίδομα θέρμανσης και τη συμμετοχή των διυλιστηρίων.
Η τελική εικόνα, ωστόσο, θα εξαρτηθεί και από το πού θα βρίσκεται η διεθνής αγορά τις επόμενες εβδομάδες. Και εδώ πλέον το Brent δεν είναι ο μοναδικός δείκτης που πρέπει να παρακολουθείται.
Η διαθεσιμότητα diesel στην Ευρώπη, τα αποθέματα και η λειτουργία των διυλιστηρίων αποκτούν μεγαλύτερο βάρος. Εάν η προσφορά παραμείνει περιορισμένη, η υποχώρηση του αργού δεν αρκεί από μόνη της για να οδηγήσει σε ανάλογη αποκλιμάκωση των τιμών.
Πηγή: insider.gr
