Η Λάρισα του τότε και του τώρα. Η Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς & το ξενοδοχείο ΟΛΥΜΠΙΟΝ

28 Σεπτεμβρίου 2026

651686989_10240440197719978_5289371574892963710_n — Το μέγαρο Χατζημέτου (Λέσχη Ασλάνη, αριστερά) και το Ξενοδοχείο ΟΛΥΜΠΙΟΝ (δεξιά). Χρονολογία: 1938~9. Αρχείο Λαογραφικού Μουσείου.

Όπως βλέπουμε στην προπολεμική καρτ ποστάλ στη γωνία των οδών Κύπρου με Φιλελλήνων ήταν το μέγαρο Χατζημέτου. Ο Μεχμέτ φέντης Χατζημέτος ήταν ένας πλούσιος μουσουλμάνος επιχειρηματίας και γαιοκτήμονας της Λάρισας, με πολλά ακίνητα μέσα στην πόλη και τεράστιες γαιοκτησίες, ο οποίος παρέμεινε στη Λάρισα μετά την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας στο Ελληνικό κράτος και για κάποιο διάστημα υπήρξε και μουφτής της πόλης.

Από την περίοδο της τουρκοκρατίας, στο συγκεκριμένο σημείο ήταν οι ποινικές φυλακές της Λάρισας. Βρισκόταν απέναντι από το τότε Δικαστικό Μέγαρο, το οποίο στεγαζόταν σε οίκημα στο χώρο της κεντρικής πλατείας στη βορειοδυτική πλευρά της.

Μια σπάνια εικόνα της Λάρισας του 1897. Οδός Αλεξάνδρας (νυν Κύπρου), στην κεντρική πλατεία της Λάρισας στο ύψος της σημερινής Φιλελλήνων, στη σημερινή Λέσχη Αξιωματικών. Η φωτογραφία δημοσιεύεται στη σελ. 411 του περιοδικού Scribner’s Magazine

Το 1905, μετά την μεγάλη πυρκαγιά η οποία αποτέφρωσε το κτίριο των Δικαστηρίων, ο Χατζημέτος, κατεδάφισε τις φυλακές και τα υπόλοιπα κτίσματα και στη θέση τους οικοδόμησε ένα μεγαλοπρεπέστατο για την εικόνα της Λάρισας της εποχής εκείνης, διώροφο μέγαρο που κάλυπτε μεγάλο μέρος της γωνίας. Εκείνη την χρονιά, οι ποινικές φυλακές μεταφέρθηκαν σε νέο και ασφαλέστερο χώρο, εκεί που στεγαζόταν παλαιότερα το «Χάνι του Σαχίνη» στην οδός Βενιζέλου, στην περιοχή Τσούγκαρι. [2]

Ομιλία Βενιζελικών βουλευτών από το μπαλκόνι του 1ου ορόφου της Λέσχης Ασλάνη

μετά την κατάληψη της πόλης από τα συμμαχικά στρατεύματα. Αρχείο του Γαλλικού Υπουργείου Πολιτισμού. Χρονολογία: 12~15/6/1917.

Στο ισόγειο διαμόρφωσε πολλά καταστήματα, ενώ τον άνω όροφο τον ενοικίασε το 1906 στον Ιωάννη Ασλάνη, ο οποίος έστησε τη γνωστή Λέσχη Ασλάνη. Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του ο κ. Παπαθεοδώρου: “οι χώροι της Λέσχης ήταν πολυτελέστατοι για την εποχή τους, με βαρύτιμους κρυστάλλινους πολυελαίους, πολυτελέστατα βιεννέζικα έπιπλα, πολύχρωμα περσικά χαλιά, βελούδινες κουρτίνες και ακριβά σερβίτσια. Για τη διασκέδαση των θαμώνων μετακαλούνταν τακτικά μουσικά συγκροτήματα και τραγουδίστριες από τη Βιέννη και άλλες μεγαλουπόλεις του εξωτερικού.” Ο Ι. Ασλάνης λειτούργησε τη Λέσχη μέχρι το 1919. Κατόπιν ο όροφος στέγασε το Ξενοδοχείον Ύπνου «Μεγάλη Βρετανία» με επιχειρηματία τον Βασίλειο Μίχο. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924 το κτίριο περιήλθε στην κατηγορία των ανταλλαξίμων, πέρασε ιδιοκτησιακά στο Δημόσιο και το 1935 παραχωρήθηκε στο Υπουργείο Στρατιωτικών για να στεγάσει τη Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Λαρίσης. Στον πολύνεκρο ιταλικό βομβαρδισμό της 21ης Δεκεμβρίου 1940 μία βόμβα έπεσε ακριβώς πάνω στον φολιδωτό τρούλο και καθώς οι μολυβένιες φολίδες διασκορπίστηκαν, σκότωσαν πολλούς Λαρισαίους.[3]

Οδός Κύπρου, δεξιά η υπό ανέγερση η Λέσχη Αξιωματικών στην πλατεία Σάπκα.

Η λήψη της φωτογραφίας είναι από το ξενοδοχείο “Ολύμπιον”. Χρονολογία: 25/4/1952.

Φωτογράφος: James Zackzanis Railey. Αρχείο Christopher Railey

Μεταπολεμικά το κατεστραμμένο κτίριο κατεδαφίσθηκε και στη θέση του οικοδομήθηκε η Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Λαρίσης. Αρχιτέκτονες της, σύμφωνα με πληροφορίες που παραχώρησε στη Φωτοθήκη η 1η Στρατιά, είναι οι: Σιμιτόπουλος Νικόλαος του Δημητρίου, απόφοιτος του Μετσοβείου Πανεπιστημίου και ο Γεωργακόπουλος Περικλής του Νικολάου, απόφοιτος του Technische Hochschule της Δρέσδης.

Η Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Λάρισας (αριστερά), στο μέσο η οικοδομή Κύπρου με Πανός και το Ξενοδοχείο ΟΛΥΜΠΙΟΝ. Χρονολογία 1958. Προσωπικό αρχείο.

Η Λέσχη Αξιωματικών ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1954. Ενδιαφέρον στην αρχιτεκτονική του σημερινού κτιρίου είναι ότι διατήρησε μερικώς την ημικυλινδρική μορφή της γωνίας, εκεί που συναντώνται οι δύο πλευρές του κτίσματος. Αποτελεί ένα τοπόσημο της πόλης, σημείο αναφοράς της κεντρικής μας πλατείας.

Κατά την ταπεινή μου άποψη, αποτελεί παραφωνία για την εικόνα του κτηρίου και δεν αρμόζει στην αισθητική και στην ιστορία της Λ.Α.Φ.Λ. η παρέμβαση που έγινε το 2025 επί της οδού Κύπρου, με τον έντονο χρωματισμό μέρους της πρόσοψης και την τοποθέτηση επιγραφών που αναγράφουν τα ίδια ακριβώς στοιχεία που αναγράφονται και πάνω από την κεντρική της είσοδο.

Η Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Λάρισας (αριστερά), στο μέσο η οικοδομή Κύπρου με Πανός και το Ξενδοχείο ΟΛΥΜΠΙΟΝ. Είμαστε στην περίοδο της Δικτατορίας και κυριαρχούν τα συνθήματα υπέρ της Χούντας στο περιστύλιο. Στην ταράτσα της Λ.Α.Φ.Λ. όπως και στους στήλους ηλεκτροφωτισμού. Χρονολογία 1968~9. Προσωπικό αρχείο

Λίγο πιο ανατολικά από την Λ.Α.Φ.Λ., στη συμβολή των οδών Κύπρου με Μεγ. Αλεξάνδρου διασώζεται έως και σήμερα το κτήριο που στέγαζε για πολλά χρόνια το ξενοδοχείο ΟΛΥΜΠΙΟΝ. Αρχικά, στο συγκεκριμένο σημείο υπήρχε ένα μεγάλο διώροφο κτήριο. Στο ισόγειο υπήρχαν διάφορα καταστήματα, ενώ στον όροφο ήταν το Ξενοδοχείο Ύπνου “Κεντρικόν”, το οποίο ξεκίνησε τη λειτοργία το 1892 ως επιχείρηση ιδιοκτησίας Αντωνίου Αγραφιώτη”. Το 1923 το κτίριο το οποίο είχε περιέλθει στην Διαχείριση των Ανταλλαξίμων της Εθνικής Τράπεζας, εκτέθηκε σε πλειοδοτική δημοπρασία και περιήλθε στην κυριότητα των αδελφών Κουτσίνα. Οι τελευταίοι το ενοικίασαν στον επιχειρηματία Γεώργιο Σκένδρο.

Η βορειοανατολική γωνία της Κεντρικής πλατείας. Χρονολογία τέλη της δεκαετίας του 1920. Λεπτομέρεια από καρτ ποστάλ του φωτογράφου Ιωσαφάτ (Βόλος). Συλλογή Αντώνη Γαλερίδη.

Δίπλα του, επί της οδού Μεγ. Αλεξάνδρου υπήρχε το περίφημο για την εποχή του καφεζαχαροπλαστείο Παλάκα. Τα δύο αυτά κτίσματα (ξενοδοχείο και ζαχαροπλαστείο) περιήλθαν στην ιδιοκτησία του Ανδρέα Κουτσίνα, ο οποίος το 1937 τα κατεδάφισε και στη θέση τους κατασκεύασε τριώροφη οικοδομή, της οποίας το μεν ισόγειο ήταν διαμορφωμένο σε μεμονωμένα καταστήματα, οι δε όροφοι στέγασαν το ξενοδοχείο «Ολύμπιον». Ήταν το πολυτελέστερο ξενοδοχείο της Λάρισας μέχρι τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, όταν ανεγέρθηκαν νεώτερες και πιο σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες.[4]

Η λήψη της φωτογραφίας είναι από τη συμβολή των οδό Μεγ Αλεξάνδρου & Κούμα, μετά τον σεισμό της 1η Μαρτίου και τους βομβαρδισμούς της πόλης από Ιταλούς και Γερμανούς. Δεξιά μας ήταν το καφενείο «Παράδεισος» (μεταπολεμικά ο χώρος που στεγαζόταν ο κινηματογράφος ΟΡΦΕΑΣ) και στο βάθος το ξενοδοχείο ΟΛΥΜΠΙΟΝ, στη γωνία Μεγ. Αλεξάνδρου και Κύπρου. Χρονολογία: 20~25 Απριλίου 1941. Από το Αρχείο της Φωτοθήκης Λάρισας.

Ιστορική παραμένει η διαμονή στο ξενοδοχείο του έκπτωτου βασιλιά της Αλβανίας Ζώγου και της βασίλισσα Geraldine, τον Απρίλιο του 1939. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, τον Ιούλιο του 1942, διέμενε σε αυτό ο κατοχικός πρωθυπουργός – στρατηγός Γ. Τσολάκογλου ο οποίος παρουσία της Ιταλικής διοίκησης της Λάρισας εκφώνησε λόγο από τον εξώστη του πρώτου ορόφου. Το γεγονός αυτό ανάγκασε πολλούς υπαλλήλους του να παραιτηθούν και οι αγγελίες για την πρόσληψη υπαλλήλων στον του πικό Τύπο ήταν σχεδόν καθημερινές! [5]

Είναι το μοναδικό προπολεμικό οικοδόμημα στη Λάρισα, το οποίο διατηρήθηκε ακέραιο από τον σεισμό του 1941 χάρη στη στερεά κατασκευή του. Στο μπαλκόνι του έστησαν τις φωτογραφικές τους οι Γερμανοί κατακτητές για να φωτογραφίσουν την πόλη που κατέκτησαν, αλλά και αρκετοί μεταπολεμικοί φωτογράφοι και μας έδωσαν διάφορα νοσταλγικά στιγμιότυπα της κεντρικής μας πλατείας αποτυπωμένα σε καρτ ποστάλ και φωτογραφίες.

Συγκέντρωση και ομιλίες την επόμενη ημέρα από την απελευθέρωση της πόλης από τους Γερμανούς, από τον 1ο όροφο του ξενοδοχείου ΟΛΥΜΠΙΟΝ, στις 24 Οκτωβρίου 1944. Αρχείο Τάκη Τλούπα.
Επίσης την επόμενη ημέρα από την απελευθέρωση της Λάρισας από τους Γερμανούς, την 24η Οκτωβρίου 1944, μετά την παρέλαση των ανταρτών, από το μπαλκόνι του “Ολύμπιον” μίλησαν ο Κώστας Καραγιώργης, ο δικηγόρος Γιώργος Παπαϊωάννου, ο Νίκος Σοφός, ο Νίκος Μανδηλάς κι ο Μίμης Τάσος- Μπουκουβάλας. Εκεί στήθηκαν και τα γραφεία της ΕΠΟΝ.

Μια μαρμάρινη πλάκα διατηρείται έως και σήμερα, στα δεξιά της εισόδου για να μας θυμίζει ότι η κεντρική πλατεία της Λάρισας ονομάζεται “ΠΛΑΤΕΙΑ ΜΙΧΑΗΛ ΣΑΠΚΑ” προς τιμήν του αναμορφωτή δημάρχου της πόλης. Λήψη: 7ος/2021. Προσωπικό αρχείο.

Από τα μπαλκόνια του “Ολύμπιον” εκφώνησαν λόγους διπλωμάτες, όπως ο Αμερικανός πρεσβευτής Χένρυ Γκρέιντυ το 1948, πολιτικοί όπως ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο Χαρίλαος Φλωράκης, σε προεκλογικές τους συγκεντρώσεις. Στο ισόγειο από την πλευρά της οδού Κύπρου υπήρχε το ομώνυμο ζαχαροπλαστείο ¨ΟΛΥΜΠΙΟΝ¨υπό τη διεύθυνση του Δήμου Γκουνταρούλη. Ήταν ένα ένα ζαχαροπλαστείο “πολυτελείας” για την εποχή του ΄60 & του΄70. Αποτελούσε σημείο συνάντησης για πολλούς Λαρισαίους και Λαρισαίες. Ήταν αγαπημένο στέκι και του Μ. Καραγάτση, όπως αναφέρει ο Εμμ. Γ. Καραμανώλης στη «Θεσσαλική Εστία». [6]

Η δίφυλλη πόρτα που οδηγούσε στο ξενοδοχείο, αντικαταστάθηκε με μία πυράντοχη, λόγω αναγκών πυρασφάλειας το 2023. Λήψη 12ος/2019.Προσωπικό αρχείο.

Το ξενοδοχείο ανέστειλε τη λειτουργία το 2002. Εκείνη τη χρονιά άλλαξε χρήση και νοικιάστηκε στο Φροντιστήριο Μέσης Εκπαίδευσης “Σύγχρονο”. Σύμφωνα με τον κ. Νικόλαο Μίχη, ενός εκ των ιδιοκτητών του Φροντιστηρίου εκείνη την εποχή, έγινε εκτενέστατη ανακαίνιση των ορόφων του κτηρίου, από τους τότε ενοικιαστές του, τους ιδιοκτήτες του “Σύγχρονου”, Ως αντάλλαγμα για την ανακαίνιση οι δύο όροφοι παραχωρήθηκαν από τους ιδιοκτήτες του κτηρίου, για κάποιο χρονικό διάστημα, με χαμηλό μίσθωμα στο “Σύγχρονο”. Άξιο αναφοράς είναι ότι στο υπόγειο του βρίσκεται ένα από τα ελάχιστα καταφύγια της Λάρισας, που διασώζονται μέχρι σήμερα από την εποχή του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και έσωσαν πολλούς Λαρισαίους από τους Ιταλικούς και τους Γερμανικούς βομβαρδισμούς.