Συνεχίστηκε σήμερα, Δευτέρα (5/10) η δίκη για τη σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη, με τις καταθέσεις επτά συγγενών που επισήμαναν ότι η τραγωδία δεν μπορεί να εξηγηθεί αποκλειστικά από τα λάθη που έγιναν το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023.
Κοινός παρονομαστής στις καταθέσεις επτά συγγενών, που κατέθεσαν στην 36η δικάσιμο, ήταν η πεποίθηση ότι η τραγωδία δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από τα λάθη που έγιναν τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023.
Από την υποστελέχωση και τις καθυστερήσεις στα συστήματα ασφαλείας μέχρι τη σύμβαση 717, τη λειτουργία της Hellenic Train και όσα ακολούθησαν στο πεδίο του δυστυχήματος, οι γονείς επιχείρησαν να στρέψουν το βλέμμα του δικαστηρίου σε μια μεγαλύτερη αλυσίδα ευθυνών.
Παράλληλα, το δικαστήριο άκουσε για πρώτη φορά ηχητικά αποσπάσματα από τη δικογραφία. Αρκετοί συγγενείς επανέφεραν το ερώτημα εάν στο εδώλιο βρίσκονται όλοι όσοι θα έπρεπε, ζητώντας από τη Δικαιοσύνη να διερευνήσει ευθύνες πέρα από τα πρόσωπα που δικάζονται σήμερα.
«Η διαφθορά, η διαπλοκή, το ρουσφέτι και η ατιμωρησία οδήγησαν στον θάνατο και έκλεισαν τα σπίτια μας», κατέθεσε η Δέσποινα Γκανίδου, μητέρα του Γιώργου Παπάζογλου, μια από τις τρεις μητέρες και συνολικά τους επτά συγγενείς, που κατέθεσαν σήμερα στη δίκη για το σιδηροδρομική δυστύχημα.
Περιέγραψε το γιο της ως ένα παιδί που αγαπούσε τον κινηματογράφο και τη μουσική. Ήταν βιβλιοφάγος και σπούδαζε στο Τμήμα Φυσικής. Εκείνη την ημέρα ταξίδευε στο βαγόνι 3, στις θέσεις 81 και 83, μαζί με την κοπέλα του. Πήγε στο κυλικείο για να πάρει ένα μπουκάλι νερό και το πλήρωσε με τη ζωή του.
Η αιτία θανάτου του, έγραφε η ιατροδικαστική έκθεση, ήταν καθολική σύνθλιψη και απανθράκωση. Η κοπέλα του επέζησε και είχε εγκαύματα στα πέλματά της.
«Πήραμε το αυτοκίνητο. Γύρω στις 2 ήμασταν στην Εθνική, στον Ευαγγελισμό, και η φωτιά ακόμη έκαιγε.Η κηδεία του έγινε στις 7 Μαρτίου. Ήδη από την προηγούμενη ημέρα είχε ολοκληρωθεί η εργασία αποκατάστασης, το μπάζωμα.
Η σορός του Γιώργου ήταν μία από τις τρεις χειρότερες. Ήταν σε δύο σάκους. Στον έναν ήταν τα πόδια του και στον άλλο η καρδιά και τα όργανά του. Δεν βρέθηκε τίποτα από τα μεταλλικά αντικείμενα που είχε πάνω του. Δεν βρέθηκε το τηλέφωνό του, το οποίο λειτουργούσε. Ήταν πλήρως απανθρακωμένος.
Που βρίσκονταν όλα αυτά; Η απάντηση είναι προφανής: πετάχτηκαν μαζί με τα χώματα, κατά τις επιχειρήσεις αποκατάστασης στο πεδίο. Οι κυβερνητικές εντολές ήταν να τα πετάξουν. Έρχονταν εκλογές, ο χώρος έπρεπε να γίνει λαμπίκο».
Αναφέρθηκε στη συνέχεια στην απουσία κατηγορουμένων από τη δικαστική αίθουσα:
«Η αίθουσα είναι άδεια από τους κατηγορούμενους. Πώς γίνεται να λείπουν οι σταθμάρχες, οι εκπρόσωποι της ΕΡΓΟΣΕ; Αυτό αποτελεί προσβολή, όσο και αν ο νόμος τούς δίνει αυτό το δικαίωμα.
Οι κατηγορούμενοι συνεχίζουν τη ζωή τους και εργάζονται ακόμη στις ίδιες θέσεις. Παρακαλώ να διατάξετε την αυτοπρόσωπη παρουσία τους».
Όσον αφορά την υπερασπιστική γραμμή αρκετών κατηγορουμένων που ισχυρίζονται ότι το δυστύχημα ήταν αποτέλεσμα της μη τήρησης του Γενικού Κανονισμού Κυκλοφορίας, έκανε μια καίρια παρατήρηση, αναφέροντας ότι είχε θεσπιστεί με βάση το οργανόγραμμα, και όχι με το 50% του προσωπικού που διέθετε ο ΟΣΕ.
Παράλληλα, έκανε λόγο για παραπλάνηση από την Hellenic Train που με βίντεο που διαφημίσεις στην τηλεόραση, παρουσίαζε τρένα από την Ιταλία και πλάνα τηλεδιοίκησης από τη Ρώμη.
Σύμφωνα με την ίδια, ο Σύλλογος Συγγενών Θυμάτων Τεμπών ανέθεσε στη Forensic Architecture Initiative Athens να μελετήσει τα ηχητικά της ημέρας και από την ανάλυση καταγράφηκαν 174 βλάβες και προβλήματα μέσα σε μία μόνο ημέρα, στο δίκτυο από την Αθήνα έως τη Θεσσαλονίκη.
Ο Παυλίδης Βασίλης, αδερφός του Ανδρέα Παυλίδη που έχασε τη ζωή του στο δυστύχημα, επέλεξε να μιλήσει με την ιδιότητα του ως μηχανικός.
«Το να περνάς κόκκινα φανάρια, εμπεδώνει μια συνθήκη κατάρρευσης. Το GSMR θα αντιμετώπιζε τα προβλήματα, εδώ προσπαθούσα να μιλήσουν ακόμη και με τα κινητά. Το πόσο σημαντικά είναι τα σύστημα – πέραν του ανθρώπινου παράγοντα – δείχνει η αντίδραση του κυρίου Στουρνάρα που έκοψε τον σταθμάρχη, που προσπαθούσε να πει ότι δεν υπάρχει τηλεδιοίκηση».
Μάλιστα και ο ίδιος έκανε αναφορά στην έρευνα της FAIA, σημειώνοντας ότι τα 74 σφάλματα ηταν τακτικά και τα 100 ήταν έκτακτα. Συγκεκριμένα έκανε λόγο για 29 θέματα στις αμαξοστοιχίες, 11 βλαβες στα κλειδιά και 13 προβλήματα που αφορούν το ανθρώπινο δυναμικό.
Για τη σύμβαση 717, η κυρία Γκανίδου, έκανε μια παρατήρηση σε σχέση με την κοινοπραξία:
«Αν ένας είχε το θάρρος να κηρύξει έκπτωτη την κοινοπραξία, δεν θα είχα χάσει το παιδί μου. Θα είχε ολοκληρωθεί η σύμβαση. Έπαιρναν παρατάσεις, έπαιρναν και περισσότερα χρήματα. Γιατί να ολοκληρώσουν τη σύμβαση;
Όλα αυτά ήταν γνωστά και στο υπουργείο και στη ΡΑΣ και στον ΟΣΕ. Οι εργαζόμενοι έστελναν συνεχώς εξώδικα και προειδοποιούσαν ότι θα γίνει δυστύχημα.
Τα βαγόνια ήταν κινούμενα φέρετρα. Δυστυχώς, πιστέψαμε τον κ. Καραμανλή ότι διασφαλίζεται η ασφάλεια και χάσαμε το παιδί μας».
Τέλος, η ίδια όπως και άλλοι συγγενείς, ζήτησαν να κληθεί να καταθέσει ο κ. Τερεζάκης, διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ μετά το δυστύχημα.
Κλείνοντας ανέφερε ότι έχει εμπιστοσύνη στην δικαιοσύνη, «είστε η μόνη μας ελπίδα για αυτόν τον τόπο, που παρακμάζει μέρα με τη μέρα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Να δίνεις το αίμα σου για τα αυτονόητα;»
Ο Νικήτας Καραθεοδώρου ήταν 23χρονος πυροσβέστης και έχασε τη ζωή του στα Τέμπη μαζί με τη σύντροφό του, Κέλλυ Πορφυρίδου.
Ο πατέρας του Σάκης Καραθεοδώρου απο το Λαγκαδά σε μια συναισθηματική κατάθεση ανέφερε ότι θεωρούσε το τρένο το πιο ασφαλές μέσο.
«Το αεροπλάνο δεν είχαμε να το πληρώνουμε. Τα ΚΤΕΛ είναι δρόμος και ξέρουμε τι σημαίνει ελληνικός δρόμος. Αυτά που ξέραμε είπαμε στο παιδί μας. Έτσι έγινε και εκείνο το βράδυ. Τα τρένα ήταν σαν μια ρωσική ρουλέτα. Γύριζε η σφαίρα μέσα στη θαλάμη και δεν ήξερες πού θα συμβεί. Σε εμάς έλαχε να πέσει πάνω».
Καταληκτικά, ανέφερε συμβολικά: «Δίνεις το αίμα σου για να είσαι ελεύθερος. Να δίνεις το αίμα σου για τα αυτονόητα;»
Τρία ηχητικά
Η Αγάπη Τσακλίδου, φοιτήτρια στο ΑΠΘ, επέβαινε στο μοιραίο τρένο, όσο ο πατέρας της Γιώργος Τσακλίδης και η μητέρα της Ελένη Βασάρα την περίμεναν στη Θεσσαλονίκη.
«Προσπαθώ να σκεφτώ κάτι ανάλογο με τα αεροπλάνα. Αν κάποιος ήθελε να πετάξει από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη, πώς θα αισθανόταν αν η επικοινωνία υπήρχε μόνο στον αερολιμένα Αθηνών και Θεσσαλονίκης και ενδιάμεσα δεν ήταν σίγουρο εάν ο πιλότος επικοινωνεί με τον πύργο ελέγχου; Είναι δυνατόν να είναι ανεκτό αυτό σε ένα σιδηροδρομικό δίκτυο;», ανέφερα χαρακτηριστικά ο πατέρας της Αγάπης, Γιώργος.
Για τον σταθμό της Λάρισας, έκανε αναφορά στην ελλιπή στελέχωση, που είχε ως αποτέλεσμα να υπάρχει ένας σταθμάρχης στη βραδινή βάρδια, καταθέτοντας χαρακτηριστικά ότι αυτοί που υπηρετούσαν ήταν οι μισοί από όσους προβλέπονταν.
Αντίστοιχα, για την κοινοπραξία της 717, ΤΟΜΗ και Alstom, ανέφερε ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο ότι δεν προχώρησαν τα έργα, και ότι οι υπεύθυνοι των εταιρειών θα έπρεπε να βρίσκονται εδώ και να μας πουν πώς βρεθήκαμε σε αυτή την κατάσταση.
Ο Γιώργος Τσακλίδης παρουσίασε τρία ηχητικά αποσπάσματα πριν το δυστύχημα, για να τεκμηριώση την κακή κατάσταση και την ασυνεννοησία.
Στο πρώτο ακούγεται προειδοποίηση με την οποία εφιστάται η προσοχή: «Είναι όλα κόκκινα, πρόσεχε».
Στο δεύτερο ζητούνται διευκρινίσεις σχετικά με τηλεγράφημα: «Εξήγησέ μου τι ακριβώς γράφεις».
Το τρίτο αφορά, σύμφωνα με τον ίδιο, τη συνολική κατάσταση που επικρατούσε λόγω της υπερφόρτωσης και της έλλειψης προσωπικού.
«Πολύ εύκολα θα βρείτε και άλλα. Είναι η κατάσταση που δείχνει ότι ο Γενικός Κανονισμός Κυκλοφορίας δεν είναι αρκετός για να λύσει τέτοια προβλήματα.
Κάποιος βρίσκεται σε ένα ναρκοπέδιο και παίρνει έναν ΓΚΚ. Αργά ή γρήγορα θα γίνει ένα κακό.
Η Hellenic Train έχει ευθύνη που έτρεχε τα τρένα με τους μηχανοδηγούς σε ένα τέτοιο πεδίο.
Οι δύο μεγάλες εταιρείες… Ο Άκτωρας δεν κλήθηκε καν ως μάρτυρας. Οι υψηλά ιστάμενοι έχουν μια ιδιαίτερη μεταχείριση».
Η μητέρα της Ελένη Βασάρα, με μια μακροσκελή κατάθεση περιέγραψε ποια άτομα θα έπρεπε να βρίσκονται κατηγορούμενοι στη δίκη και δε βρίσκονται κατηγορούμενοι. Στο τέλος ανέφερε συγκεκριμένα:
«Αυτό που θέλουμε είναι να μπουν στη φυλακή όσοι έχουν ευθύνη και υπαιτιότητα. Όχι μόνο οι κατηγορούμενοι αλλά και όσοι άλλοι θα έπρεπε να είναι και δεν είναι. Όσοι υπογράψανε την καταδίκη σε θάνατο της Αγάπης και την δίκη μας καταδίκη να ζούμε ένα μαρτύριο, περιμένοντας να πεθάνουμε».
