Στις 19 Οκτωβρίου στο Δημοτικό Ωδείο της Λάρισας, στις 19:00, παρουσιάζουμε το βιβλίο μας: «Τέμπη: Κατηγορώ – Από την Τραγωδία στη Λύτρωση».
H Θεσσαλία, τόπος του Εγκλήματος και της Δικαιοσύνης, θυμάται. Οι Θεσμοί και οι συγγενείς των συμπολιτών μας που χάθηκαν – ανθρώπων νέων στην πλειονότητά τους – ανταποκρίθηκαν στην πρόσκλησή μας να ενώσουμε τη Φωνή μας και να ενισχύσουμε τη διαδρομή της Μνήμης. Και είναι απαραίτητο, γιατί από εκείνη τη νύχτα των Τεμπών έως σήμερα, η μνήμη δεν έμεινε ακίνητη· περπάτησε στους δρόμους της Λάρισας, της Καρδίτσας, των Τρικάλων, της Καλαμπάκας, του Τυρνάβου, του Βόλου. Σε κάθε της βήμα αντηχούσε το αίτημα για Δικαιοσύνη, Αλήθεια και Λογοδοσία και η Μνήμη έγινε πορεία, έγινε κερί, έγινε λουλούδι, έγινε τραγούδι, έγινε προσευχή, έγινε ζωγραφιά παιδική, έγινε αγκαλιά της μάνας, έγινε όμως και η σιωπή του ανθρώπου που δεν είχε γνωρίσει κάποιο από τα θύματα, όμως αισθάνθηκε ότι εκείνη τη νύχτα χάθηκε κάτι πολύτιμο από όλους εμάς. Και αυτό είναι ίσως το πιο συγκλονιστικό. Τα 57 θύματα δεν έμειναν μόνο στις οικογένειές τους, έγιναν το τραύμα μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Στην Καλαμπάκα, η Μνήμη πήρε τα πρόσωπα τριών κοριτσιών. Στην Καρδίτσα έγινε φωνή συγγενών και νέων ανθρώπων. Στα Τρίκαλα έγινε πορεία. Στον Τύρναβο έγινε φως από 57 κεριά. Στον Βόλο έγινε συγκέντρωση και στη Λάρισα έγινε πολλές φορές μουσική, λόγος, πορεία, σιωπή. Σχηματίστηκε ένας δρόμος προς τα Τέμπη. Ένας δρόμος που δεν μετριέται μόνο σε χιλιόμετρα· μετριέται σε Μνήμη, γιατί οι γονείς περπατώντας προς τα Τέμπη κουβαλούσαν την απουσία του παιδιού τους.
Και εδώ θέλω να σταθώ, στους γονείς, στις οικογένειες, γιατί εμείς μπορούμε να μιλάμε για τα Τέμπη, μπορούμε να γράφουμε για τα Τέμπη, να διαδηλώνουμε και να ζητάμε απαντήσεις, αλλά υπάρχει κάτι που κανείς μας δεν μπορεί να γνωρίζει πραγματικά: πώς είναι να γυρίζεις στο σπίτι σου και να μη γυρίζει το παιδί σου. Δεν υπάρχουν λόγια γι’ αυτό. Δεν υπάρχουν λέξεις που να μπορούν να χωρέσουν αυτή την απώλεια και γι’ αυτό, ίσως, η δική μας ευθύνη είναι μία, να μην επιτρέψουμε στη σιωπή να γίνει λήθη.
Κάποια στιγμή όμως η Μνήμη γεννά ερωτήματα και τα ερωτήματα ζητούν απαντήσεις. Έτσι γεννήθηκε και ο τίτλος αυτού του βιβλίου «ΤΕΜΠΗ – ΚΑΤΗΓΟΡΩ». Το «ΚΑΤΗΓΟΡΩ» δεν είναι, για μένα, μια λέξη εκδίκησης· είναι μια λέξη ευθύνης. Και η φωνή εκείνου που ρωτά «Γιατί;» είναι η φωνή της μάνας που θέλει να ξέρει και η φωνή του πατέρα που ζητά να μάθει τι συνέβη. Είναι η φωνή του νέου ανθρώπου που λέει: «Θέλω να μπορώ να ταξιδεύω χωρίς να φοβάμαι ότι η ζωή μου εξαρτάται από την τύχη». Είναι και η φωνή μιας ολόκληρης κοινωνίας που ζητά να γνωρίσει την Αλήθεια.
Δεν έχουμε δικαίωμα να αφήσουμε τα ονόματα να γίνουν αριθμοί. Δεν ήταν απλώς 57. Ήταν 57 ζωές. 57 όνειρα. 57 ιστορίες που σταμάτησαν βίαια και πίσω από κάθε όνομα υπήρχε ένα «μετά»· ένα «μετά» που δεν ήρθε ποτέ.
Το βιβλίο αυτό γεννήθηκε μέσα σε αυτή τη διαδρομή από την τραγωδία στη Μνήμη, από τη μνήμη στα ερωτήματα, από τα ερωτήματα στην αναζήτηση της αλήθειας. Εκεί, στην αλήθεια, εντοπίζεται η δύσκολη αλλά ουσιαστικότερη λέξη του τίτλου: «η Λύτρωση». Όμως τι σημαίνει λύτρωση; Δεν σημαίνει να ξεχάσουμε, να κλείσουμε την υπόθεση και να προχωρήσουμε σαν να μη συνέβη τίποτα. Οι πληγές δεν επουλώνονται με τη λήθη.
Λύτρωση, κατ’ εμέ, σημαίνει κάτι διαφορετικό· σημαίνει να κατορθώσουμε κάποτε να μάθουμε την Αλήθεια, να αναγνωρίσουμε τις ευθύνες, να αποδώσουμε Δικαιοσύνη και να κάνουμε ό,τι μπορούμε ώστε κανένα παιδί να μην ξαναγυρίσει στο σπίτι του μέσα σε ένα φέρετρο.
Εδώ στη Θεσσαλία, νιώθω ότι χρειάζεται να κρατήσουμε κάτι ακόμα, ότι η Μνήμη έχει, μεταξύ άλλων, και τη δική της γεωγραφία. Δρόμους, πλατείες, σταθμούς, ανθρώπους, έχει όμως και έναν νομοτελειακό προορισμό, που δεν είναι άλλος από τη Δικαιοσύνη, διότι μόνο όταν η Μνήμη συναντήσει την Αλήθεια μετουσιώνεται σε πραγματική ελπίδα.
Τα ΜΜΕ, και ιδιαίτερα αυτά της Θεσσαλίας, έδωσαν φωνή ηχηρή στη Μνήμη της Τραγωδίας. Η συμβολή σας ήταν και είναι καθοριστική. Πάνω και πέρα από τις διαχωριστικές γραμμές, τα κόμματα και τις παρατάξεις, τα Τέμπη συγκλόνισαν το πανελλήνιο. 1,5 εκατομμύριο κόσμος συμπαραστάθηκε και διαδήλωσε, ζητώντας «να πέσει το φως της αλήθειας παντού» και με αθόλωτο μάτι να κρίνει η Δικαιοσύνη σε μια δίκαιη Δίκη.
Με γνώμονα το αίτημα αυτό, στις 19 Οκτωβρίου, στις 19:00,
στο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΩΔΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ (ΟΛΥΜΠΟΥ 1 – ΠΛΑΤΕΙΑ ΛΑΟΥ) ενώνουμε τη φωνή μας.
Θεσμοί θα χαιρετήσουν.
Οι οικογένειες θα μιλήσουν και
η διαδρομή της Μνήμης θα ταξιδέψει παντού,
για να γίνει πράξη το «Ποτέ ξανά»!
