Ένα σκάφος μήκους 1,90 μέτρων, χωρίς πλήρωμα, που τρέχει με 55 κόμβους (πάνω από 100 χιλιόμετρα την ώρα) και μπορεί να καρφωθεί στο πλευρό μιας φρεγάτας. Αυτό είναι το ΚΑΝΑΡΗΣ «1», ένα από τα μη επανδρωμένα συστήματα στα οποία εκπαιδεύονται πλέον οι χειριστές του Πολεμικού Ναυτικού στο Κέντρο Παλάσκα.
Τα μη επανδρωμένα αλλάζουν το παιχνίδι
Η Μαύρη Θάλασσα έδωσε το μάθημα. Ουκρανικά θαλάσσια drones, κόστους μερικών δεκάδων χιλιάδων δολαρίων, ανάγκασαν τον ρωσικό Στόλο να αποσυρθεί από βάσεις που θεωρούσε απρόσβλητες. Η εξίσωση είναι απλή και βάναυση: ένα φθηνό, χαμηλό σκάφος, δύσκολο να εντοπιστεί από ραντάρ, απέναντι σε ένα πλοίο αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων.
H δε σημασια που δίνει η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας στην χρήση των μέσων αυτών, γίνεται ξεκάθαρη από τις δηλώσεις του Νίκου Δένδια, ο οποίος εξέφρασε την πεποιθησή τους ότι το Πολεμικό Ναυτικό πρέπει να είναι το πρώτο στην Ευρώπη στην ανάπτυξη των Αυτόνομων Πλατφορμών. Δήλωσε συγκεκριμένα: «Το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό να είναι το πρώτο -επαναλαμβάνω- το πρώτο στην Ευρώπη στην ανάπτυξη των Αυτόνομων πλατφορμών».
Τα ονόματα δεν επιλέχθηκαν τυχαία. Ο Κανάρης και τα πυρπολικά του έκαψαν τουρκικές ναυαρχίδες με μικρά σκάφη και τόλμη. Διακόσια χρόνια μετά, η ιδέα επιστρέφει χωρίς άνθρωπο στο τιμόνι, με αισθητήρες, τεχνητή νοημοσύνη και δυνατότητα δράσης σε σμήνη (swarming).
USV τ. FLEXUS
Ρόλος στην πράξη: Είναι το «θερμόμετρο» της θάλασσας. Ένα μικρό, αργό σκάφος που κάθεται σε μια περιοχή και μεταδίδει εικόνα, καιρικά στοιχεία και δεδομένα θαλάσσιου περιβάλλοντος. Ιδανικό πρώτο βήμα για νέους χειριστές: εκπαίδευση στη διασύνδεση με τον σταθμό ελέγχου, στην ανάγνωση δεδομένων αισθητήρων και στον χειρισμό σε περιορισμένο χώρο.
Τεχνικά χαρακτηριστικά:
Μέγιστη ταχύτητα: 3,5 knots (περίπου 6,5 χλμ./ώρα, γρήγορο περπάτημα) Μέγιστη αυτονομία: 5 ν.μ. (περίπου 9 χλμ.) Μήκος: 0,9 μ.
Ρόλος: H «περίπολος» της ομάδας. Μικρό και γρήγορο, παρέχει συνεχή εικόνα σε πραγματικό χρόνο από την περιοχή επιχειρήσεων. Σε ένα λιμάνι ή μια ακτή λειτουργεί ως κινητή κάμερα ασφαλείας, που ελέγχει αν κάτι ύποπτο πλησιάζει, χωρίς να εκθέτει άνθρωπο.
Τεχνικά χαρακτηριστικά: Μέγιστη ταχύτητα: 15 knots (περίπου 28 χλμ./ώρα) Μέγιστη αυτονομία: 25 ν.μ. Μήκος: 1,36 μ.
USV τ. BLUE BOAT
Ρόλος: Ο «χαρτογράφος» του βυθού. Πρόκειται για καταμαράν της αμερικανικής Blue Robotics, που μεταφέρει sonar κάτω από το κύτος και σαρώνει τον πυθμένα. Χωρίς αξιόπιστο χάρτη βυθού δεν υπάρχει ούτε ναρκοθηρία ούτε ασφαλής προσέγγιση ακτής. Αποκτήθηκε από τη ΣΝΔ στο πλαίσιο του προγράμματος TRITON σε συνεργασία με το MIT.
Σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Blue Robotics, όλα τα ηλεκτρονικά, οι μπαταρίες και η καλωδίωση βρίσκονται μέσα στα δύο κύτη, ώστε ο χώρος ανάμεσά τους να μένει ελεύθερος για αισθητήρες. Η πηδαλιούχηση γίνεται με διαφορική ώση των δύο κινητήρων, ενώ GPS και λογισμικό ArduRover επιτρέπουν την αυτόνομη πλοήγηση.
Τεχνικά χαρακτηριστικά:
Μέγιστη ταχύτητα: 6 knots Μέγιστη αυτονομία: 60 ν.μ. Μήκος: 1,1 μ. Βάρος χωρίς μπαταρίες και φορτίο: 14,5 κιλά Ωφέλιμο φορτίο (μπαταρίες και αισθητήρες μαζί): έως 15 κιλά Αντοχή: από 18 ώρες με 2 μπαταρίες έως 62 ώρες με 8 μπαταρίες
Ρόλος: Το «μουλάρι» με κύτος πραγματικού σκάφους. Ανήκει στο ΚΕΤΑΚ και έχει διατεθεί στο ΑΣ. Με 6,5 μέτρα μήκος είναι το μοναδικό του στόλου που μπορεί να λειτουργήσει και ως επανδρωμένο, κάτι που το κάνει ιδανικό για τη μετάβαση των εκπαιδευομένων από τον κλασικό χειρισμό στον τηλεχειρισμό. Προγραμματίζεται με σημεία πορείας και ταχύτητας ή αγκυροβολεί σε συγκεκριμένο σημείο για προκαθορισμένο χρόνο, λειτουργώντας ως «πλωτό φυλάκιο». Αναλαμβάνει επιτήρηση, περιπολία και έρευνα-διάσωση.
Τεχνικά χαρακτηριστικά:
Μέγιστη ταχύτητα: 35 knots (περίπου 65 χλμ./ώρα) Μέγιστη αυτονομία: 35 ν.μ. Μήκος: 6,5 μ.
USV τ. ΚΑΝΑΡΗΣ «1»
Ρόλος: Ο «πυρπολητής» του 21ου αιώνα, όπως δηλώνει και το όνομα. Σκάφος του ΚΕΤΑΚ που, πέρα από την επιτήρηση, λόγω ελικτικών χαρακτηριστικών ενδείκνυται ως σκάφος κρούσης μίας χρήσης (καμικάζι). Είναι η ίδια λογική με τα ουκρανικά θαλάσσια drones της Μαύρης Θάλασσας: μικρό, χαμηλό, γρήγορο και δύσκολο να εντοπιστεί από ραντάρ. Στο Αιγαίο, ένα τέτοιο σκάφος μπορεί να «κρύβεται» πίσω από βραχονησίδες και να εμφανίζεται από το πουθενά.
Τεχνικά χαρακτηριστικά:
Μέγιστη ταχύτητα: 55 knots (περίπου 102 χλμ./ώρα, ο ταχύτερος του στόλου) Μέγιστη αυτονομία: 40 ν.μ. Μήκος: 1,90 μ.
USV τ. ΚΑΝΑΡΗΣ «2»
Ρόλος: Ο «αδελφός» του ΚΑΝΑΡΗΣ «1», με λίγο μικρότερη ταχύτητα και εμβέλεια, προσανατολισμένος στην παρακολούθηση και τη συλλογή πληροφοριών. Σε σενάριο σμήνους, ένα σκάφος αυτού του τύπου εντοπίζει και «κλειδώνει» τον στόχο, ώστε να καθοδηγήσει άλλα σκάφη κρούσης.
Τεχνικά χαρακτηριστικά:
Μέγιστη ταχύτητα: 45 knots (περίπου 83 χλμ./ώρα) Μέγιστη αυτονομία: 25 ν.μ. Μήκος: 1,80 μ.
PLUTO «PLUS»
Ρόλος: Ο «ναρκοθηρευτής» που αντικαθιστά τον δύτη. Όταν ένα ναρκαλιευτικό εντοπίσει ύποπτο αντικείμενο στον βυθό, κατεβαίνει το PLUTO PLUS, το εξετάζει με sonar και κάμερα, επιβεβαιώνει αν είναι νάρκη και τοποθετεί γόμωση εξουδετέρωσης. Ο άνθρωπος μένει μακριά από το «αόρατο ναρκοπέδιο». Είναι ιταλικής κατασκευής και εξοπλίζει ήδη μονάδα της 3ης Μοίρας Ναρκαλιευτικών του Αρχηγείου Στόλου.
Πρόκειται για ώριμο σύστημα, σε υπηρεσία από τη δεκαετία του 1980 σε ναυτικά όπως της Νορβηγίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Αιγύπτου. Είναι κατασκευασμένο από υλικά χαμηλής μαγνητικής υπογραφής και εκπέμπει ελάχιστο θόρυβο, ώστε να μην πυροδοτεί μαγνητικές ή ακουστικές νάρκες. Σύμφωνα με τον κατασκευαστή Gaymarine, επιχειρεί σε ρεύματα έως 3 κόμβων και μηδενική ορατότητα.
Τεχνικά χαρακτηριστικά:
Μέγιστη ταχύτητα: 5 knots (έως 6 κατά τον κατασκευαστή) Sonar έρευνας: 30 μ. (εμβέλεια έως 120 μ. κατά τον κατασκευαστή) Μέγιστο βάθος: 300 μ. Μέγιστη απόσταση: 500 μ. (καλώδιο), 2.000 μ. (οπτική ίνα) Μήκος: 2,25 μ. Βάρος 320 κιλά, ωφέλιμο φορτίο 100 κιλά
PLUTINO «MIKI»
Ρόλος: Το όνομα τα λέει όλα: MIKI = Mine Killer. Ενώ το PLUTO PLUS κατεβαίνει, τοποθετεί γόμωση και επιστρέφει, το MIKI είναι σχεδιασμένο να θυσιάζεται: μετά από θετική αναγνώριση και απόφαση του χειριστή, εκρήγνυται μαζί με τη νάρκη. Σε κατάσταση κρίσης, όταν ένα λιμάνι ή ένα στενό πρέπει να καθαριστεί γρήγορα, η ταχύτητα μετράει περισσότερο από το κόστος ενός οχήματος. Παρουσιάστηκε από την Gaymarine τον Δεκέμβριο του 2025 και αποτελεί ένα από τα νεότερα συστήματα της κατηγορίας του.
Τεχνικά χαρακτηριστικά:
Μέγιστη ταχύτητα: 5 knots Sonar έρευνας: 30 μ. Μέγιστο βάθος: 300 μ. (προαιρετικά 600 μ.) Μέγιστη απόσταση: 500 μ. (καλώδιο), 2.000 μ. (οπτική ίνα) Μήκος: 1,10 μ. Βάρος: 50 κιλά (περίπου το 1/6 του PLUTO PLUS)
USV τ. ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ
Ρόλος στην πράξη: Η ελληνική απάντηση στη νέα εποχή του ναυτικού πολέμου, σχεδιασμένη και αναπτυγμένη από το ίδιο το Πολεμικό Ναυτικό. Συνδυάζει τρεις ρόλους σε ένα κύτος: «μάτια» (ISR, δηλαδή συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση), «πυγμή» (ASUW, επιχειρήσεις κατά πλοίων επιφανείας) και «αυτοθυσία» (OWA, επίθεση μίας κατεύθυνσης). Το ραντάρ επιφανείας του δίνει κάτι που τα μικρότερα σκάφη δεν έχουν: τη δυνατότητα να «βλέπει» στόχους πέρα από το οπτικό πεδίο της κάμερας, μέσα σε ομίχλη ή νύχτα.
Το όνομα παραπέμπει ευθέως στα πυρπολικά του 1821. Η ιδέα είναι ίδια, διακόσια χρόνια μετά: μικρό σκάφος εναντίον μεγάλου και ακριβού στόχου.
Τεχνικά χαρακτηριστικά:
Μήκος: 5 μ. Μέγιστη ταχύτητα: άνω των 40 knots (περίπου 74 χλμ./ώρα) Υψηλή αυτονομία Εξοπλισμός: ηλεκτροοπτικό σύστημα, RADAR επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών, αισθητήρες πλοήγησης Αποστολές: ISR, ASUW, OWA, με δυνατότητα αναβάθμισης για νέους ρόλους
USV τ. CORSAIR
Ρόλος στην πράξη: Το πιο προηγμένο σκάφος της λίστας και το μόνο με πραγματική εμπειρία μάχης. Κατασκευάζεται από την αμερικανική Saronic και ξεχωρίζει για τη δυνατότητα swarming: πολλά σκάφη συντονίζονται αυτόνομα μεταξύ τους, σαν σμήνος μελισσών, για να κατακλύσουν τις άμυνες ενός πλοίου.
Η εμβέλειά του αλλάζει την εξίσωση. Σύμφωνα με το Janes, φτάνει τα 1.000 ναυτικά μίλια με ωφέλιμο φορτίο περίπου 453 κιλών. Με άλλα λόγια, ένα Corsair που ξεκινά από τον Πειραιά μπορεί να φτάσει στην Κύπρο και να επιστρέψει, και πάλι να έχει περιθώριο.
Τον Ιούνιο του 2026 ένα Corsair εντόπισε και περισυνέλεξε δύο Αμερικανούς αεροπόρους που είχαν καταρριφθεί στη Μέση Ανατολή, όπως επιβεβαίωσε στο Reuters εκπρόσωπος της CENTCOM. Λίγες εβδομάδες αργότερα έκανε το ντεμπούτο του ως όπλο: τρία Corsair έπληξαν εγκατάσταση συντήρησης υποβρυχίων και πλοίων στη ναυτική βάση Μπαντάρ Αμπάς του Ιράν, στην πρώτη χρήση αμερικανικών σκαφών καμικάζι σε μάχη.
Τεχνικά χαρακτηριστικά:
Μήκος: 7 μ. Μέγιστη ταχύτητα: άνω των 35 knots Εμβέλεια: 1.000 ν.μ. Ωφέλιμο φορτίο: περίπου 453 κιλά Πρόωση: πετρελαιοκινητήρας Ηλεκτροοπτικά, αισθητήρες ανά αποστολή, εξελιγμένες επικοινωνίες, τεχνητή νοημοσύνη, ανοιχτή αρχιτεκτονική Αποστολές: ISR, ASUW, OWA, SAR
Η Saronic πέρασε το Corsair από πρωτότυπο σε σειριακή παραγωγή σε λιγότερο από 12 μήνες, στοιχείο κρίσιμο για τον χρόνο παράδοσης σε περίπτωση ελληνικής παραγγελίας. Το σκάφος έχει δοκιμαστεί και αξιολογηθεί επιτυχώς από το Πολεμικό Ναυτικό, ενώ έχει αποσταλεί LOR (Letter of Request) για την προμήθεια αριθμού σκαφών μέσω διακρατικής συμφωνίας FMS (Foreign Military Sales) με τις ΗΠΑ.
Πηγή: newsbomb.gr
