«Το 2030 ακούγεται μακρινό, αλλά απέχει μόλις τέσσερα χρόνια», παραδέχθηκε πρόσφατα, από το βήμα εκδήλωσης του ECR Hellas, ο επικεφαλής της αλυσίδας Διαμαντής Μασούτης και πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, Γιάννης Μασούτης. Και όχι άδικα.
Όσο μακρινό φαντάζει το 2030, άλλο τόσο περιορισμένος μοιάζει ο χρόνος που έχουν στη διάθεσή τους οι μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ της χώρας, προκειμένου να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα που επιτάσσει η σύγχρονη εποχή, ώστε να μην χάσουν το τρένο της ανάπτυξης. Μια εποχή που αλλάζει ταχύτατα, με όχημα τις νέες τεχνολογίες και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και που απαιτεί από όλους τους «παίκτες» του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων άμεση προσαρμοστικότητα, μεγάλη ευελιξία, αλλά και μπαράζ επενδύσεων με το βλέμμα στο μέλλον.
Οι 3 μεγάλες αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά έως το 2030
«Τι θα αλλάξει στο σούπερ μάρκετ του 2030 από σήμερα;» είναι το ερώτημα που απευθύνεται σε κορυφαία στελέχη της ελληνικής αγοράς σούπερ μάρκετ. Οι απαντήσεις τους φιλοξενούνται στη νέα μελέτη της ΕΥ- Parthenon και είναι ενδεικτικές του «αύριο» που ξημερώνει για τον κλάδο.
Τρεις μεγάλες αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά, οι οποίες αναμένεται να μεταβάλλουν άρδην την εγχώρια αγορά των σούπερ μάρκετ, προβλέπει ο Γενικός Διευθυντής του ΙΕΛΚΑ, Λευτέρης Κιοσές.
Η πρώτη αφορά στην έννοια της αξίας, καθώς πλέον ο καταναλωτής δεν κυνηγά μόνο μια χαμηλή τιμή, αλλά αντίθετα αναζητά τη χρυσή τομή ανάμεσα σε τιμή, ποιότητα και ευκολία, σε μια ευρύτερη έννοια της αγοραστικής εμπειρίας.
Η δεύτερη αλλαγή αφορά στην προστασία της υγείας και στη στροφή της κατανάλωσης σε προϊόντα που προάγουν την υγιεινή διατροφή. Μια στροφή που μεταβάλλει σημαντικά τις διατροφικές επιλογές και τις καταναλωτικές συνήθειες.
Η τρίτη αλλαγή αφορά στην ακόμη μεγαλύτερη διείσδυση των εργαλείων της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αγοραστική διαδικασία, καθώς ο κάθε καταναλωτής θα έχει τον προσωπικό του βοηθό (AI agent) για τις αγορές του.
Το κατάστημα του μέλλοντος θα είναι και πάλι φυσικό
Σύμφωνα με τον κ. Κιοσέ, το σούπερ μάρκετ του 2030 θα είναι πιθανότατα αναγνωρίσιμο -με βάσει τα σημερινά δεδομένα – ωστόσο αναμένεται να λειτουργεί εντελώς διαφορετικά.
Το φυσικό κατάστημα θα παραμείνει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος αλλά θα είναι πιο ψηφιοποιημένο, πιο αυτοματοποιημένο, με λιγότερο προσωπικό και πλήρως συνδεδεμένο με το ηλεκτρονικό κατάστημα.
«Εκτιμώ ότι το 2030 το φυσικό κατάστημα όχι μόνο θα συνεχίσει να υπάρχει, αλλά θα παραμείνει στην καρδιά του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων», δηλώνει, με τη σειρά του, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Διαμαντής Μασούτης Θεόδωρος Γεροστεργιούδης. Όπως εξηγεί, ο ρόλος του θα είναι πολύ διαφορετικός. Ο καταναλωτής δεν θα αντιμετωπίζει ως ξεχωριστά κανάλια το φυσικό κατάστημα, το ηλεκτρονικό κατάστημα, το app, τις πλατφόρμες κ.α.
«Για τον καταναλωτή η σχέση με τον retailer είναι μία», σημειώνει ο ίδιος και συμπληρώνει «ο καταναλωτής μπορεί να ξεκινήσει τις αγορές του μέσω του κινητού του τηλεφώνου, να τις συνεχίσει στο φυσικό κατάστημα και να ζητήσει να παραλάβει τα ψώνια στο σπίτι του. Επομένως, το φυσικό κατάστημα θα γίνει μέρος ενός ενιαίου πολυκαναλικού οικοσυστήματος». Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, ο τρόπος με τον οποίο θα λειτουργεί ένα φυσικό κατάστημα, θα αλλάξει, καθώς θα γίνει πιο ψηφιακό και πιο αυτοματοποιημένο.
«Εκτιμώ ότι το κατάστημα του 2030 δεν θα είναι λιγότερο σημαντικό. Αντίθετα, θα είναι πιο έξυπνο, πιο προσωποποιημένο και καλύτερα συνδεδεμένο με το ψηφιακό οικοσύστημα του λιανέμπορου», συμπληρώνει ο κ. Γεροστεργιούδης.
Η διείσδυση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα ψώνια του νοικοκυριού
Μέσω δε της αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι λιανέμποροι θα είναι σε θέση να προσφέρουν πιο προσωποποιημένες υπηρεσίες, ενώ η συμβολή των AI agents θα διευκολύνει σημαντικά την αγοραστική διαδικασία.
«Η επίδραση του ΑΙ δεν αφορά μόνο στις επιχειρήσεις και δη στον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργούν. Αφορά και στον ίδιο τον καταναλωτή και στο πώς ψωνίζει. Τι ψάχνει, πώς συγκρίνει και πως τελικά επιλέγει τα προϊόντα που επιθυμεί να αγοράσει», ξεκαθαρίζει ο κ. Κιοσές.
«H Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται τόσο γρήγορα που ακόμη και σήμερα ένα μεγάλο κομμάτι του retail δεν ξέρει τι είναι, δεν την κατανοεί και δεν γνωρίζει πως μπορεί να επωφεληθεί από τη χρήση της», σχολιάζει, μέσω της δικής του τοποθέτησης στη μελέτη της ΕΥ- Parthenon, ο Γενικός Διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς και προσθέτει πως «ήδη η ΑΙ μπορεί να προσφέρει αποτελεσματικές λύσεις για τον κλάδο σήμερα. Όχι στον βαθμό βέβαια που θα μπορεί να τα προσφέρει στο μέλλον». Για αυτό τον λόγο, σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, η γνώση των καταναλωτών πάνω στην Τεχνητή Νοημοσύνη θα πρέπει να ενισχυθεί. «Τα σούπερ μάρκετ έχουν πολλές λύσεις να προσφέρουν, αλλά οι καταναλωτές χρειάζονται πιο σαφή και πιο ξεκάθαρη ενημέρωση για να κάνουν χρήση των λύσεων αυτών», συμπληρώνει.
«Υπάρχει και κάτι άλλο που δεν πρέπει να υποτιμούμε. Τους ανθρώπους που εργάζονται στον κλάδο του λιανεμπορίου. Όσο περισσότερη τεχνολογία εισάγουμε, τόσο πιο πολλά πρέπει να επενδύσουμε στην εκπαίδευση των υπαλλήλων μας. Η πραγματική αλλαγή δεν θα έρθει όταν αποκτήσουμε την τεχνολογία, αλλά όταν οι άνθρωποί μας μάθουν πώς να τη χρησιμοποιούν», σημειώνει ο κ. Γεροστεργιούδης.
Η αλλαγή του καταναλωτικού μοντέλου
«Εάν βρισκόμασταν ήδη στο 2030 και κοιτούσαμε πίσω στο παρελθόν θα βλέπαμε πως η μεγάλη αλλαγή που συντελείται είναι μία. Το retail μετακινείται από ένα μοντέλο που εστιάζει στο προϊόν και το κατάστημα προς ένα μοντέλο που επικεντρώνεται στον πελάτη», εξηγεί παράλληλα ο κ. Γεροστεργιούδης.
Όπως προσθέτει «για αρκετά χρόνια, συζητούσαμε για το ΑΙ, το e-commerce, το quick commerce, την αυτοματοποίηση, Ωστόσο, όλα αυτά συνηγορούν σε κάτι πολύ μεγαλύτερο και δη στην ικανότητα της λιανεμπορικής επιχείρησης να κατανοήσει τον πελάτη σε πραγματικό χρόνο και να του προσφέρει επικοινωνία και εξυπηρέτηση».
Η μεγάλη αλλαγή, συμπληρώνει, είναι πως σταματάμε να σκεφτόμαστε κανάλια και ξεκινάμε να σκεφτόμαστε σε όρους σχέσης με τον πελάτη. «Αυτό είναι ένα λειτουργικό μοντέλο που αλλάζει», σημειώνει ο κ. Γεροστεργιούδης για να τονίσει πως «σε μια και μόνη πρόταση η μεγαλύτερη αλλαγή είναι η μεταστροφή από ένα μαζικό retail σε ένα πιο έξυπνο και πιο προσωποποιημένο retail».
