Η πολιτική αντιπαράθεση στην Ουάσιγκτον αναμένεται να ενταθεί σημαντικά μετά τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών και την συμβολική ήττα του Τραμπ.
Οι Δημοκρατικοί, έχοντας εξασφαλίσει τον έλεγχο της Γερουσίας και καταγράφοντας σημαντικά κέρδη στη Βουλή των Αντιπροσώπων, εμφανίζονται αποφασισμένοι να διερευνήσουν ένα ευρύ φάσμα υποθέσεων που αφορούν τη διακυβέρνηση Τραμπ τα τελευταία δύο χρόνια.
Στο επίκεντρο των ερευνών ενδέχεται να βρεθούν ο πόλεμος στο Ιράν, η λειτουργία του FBI, αλλά και οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Τραμπ.
Οι εξελίξεις στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού δεν αφορούν, ωστόσο, μόνο τις ΗΠΑ. Από τις τιμές της ενέργειας μέχρι τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρώπη έχει σημαντικά συμφέροντα από όσα θα ακολουθήσουν στην Ουάσιγκτον.
Ακολουθούν πέντε βασικές εξελίξεις που αναμένεται να επηρεάσουν τις ευρωπαϊκές ισορροπίες, σύμφωνα με το POLITICO.
1. Η Ευρώπη ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με την οργή του Τραμπ
Η ενίσχυση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι σχέσεις ΗΠΑ και Ευρώπης θα βελτιωθούν. Αντιθέτως, ορισμένοι έμπειροι παρατηρητές εκτιμούν ότι η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη πιο δύσκολη.
«Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για περισσότερες εντάσεις και ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη», προειδοποίησε ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, έμπειρος Γερμανός διπλωμάτης και επί σειρά ετών επικεφαλής της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου.
Οι Δημοκρατικοί θα έχουν πλέον περισσότερες δυνατότητες να αμφισβητούν τις επιλογές του προέδρου, αξιοποιώντας τις διαδικασίες έγκρισης των κρατικών δαπανών, εντείνοντας τις κοινοβουλευτικές ακροάσεις και διευρύνοντας τις έρευνες για τη λειτουργία της κυβέρνησης. Παράλληλα, αναμένεται να επιχειρήσουν να επιβάλουν αυστηρότερους όρους σε νομοθετικές πρωτοβουλίες που προωθεί ο Λευκός Οίκος.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει σημαντικές συνταγματικές αρμοδιότητες στην εξωτερική πολιτική, τη διπλωματία, την εθνική ασφάλεια και το εμπόριο. Ο Τραμπ έχει ήδη αξιοποιήσει εκτεταμένα τις προεδρικές εξουσίες, χρησιμοποιώντας εκτελεστικά διατάγματα και αμφιλεγόμενες νομικές διαδικασίες για να παρακάμπτει το Κογκρέσο.
«Ο Τραμπ διοικεί τις ένοπλες δυνάμεις. Ελέγχει τους δασμούς και τις εμπορικές συμφωνίες. Διαθέτει το βήμα της προεδρίας για να προβάλλει τις θέσεις του. Ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί ελέγχουν και τα δύο σώματα, μπορεί να ασκήσει βέτο σε νομοσχέδια», δήλωσε στο Brussels Playbook ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της πρώην αντιπροέδρου Κάμαλα Χάρις.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να χαρακτηρίζεται από περισσότερες συγκρούσεις. Ο Τραμπ ενδέχεται να επιδιώξει να αποδείξει ότι εξακολουθεί να έχει τον απόλυτο έλεγχο και να διατηρεί τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή σκηνή.
Η Ευρώπη βρίσκεται εδώ και καιρό στο στόχαστρό του, αλλά και στο επίκεντρο της ρητορικής των υποστηρικτών του κινήματος MAGA, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι επιδιώκουν να την προστατεύσουν από τις δικές της πολιτικές επιλογές.
Με μόλις δύο χρόνια να απομένουν μέχρι τις επόμενες προεδρικές εκλογές, η κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται να επιχειρήσει να επιταχύνει τις πρωτοβουλίες της στο διεθνές πεδίο.
2. Ανάσα για την Ουκρανία, αλλά όχι άμεση λύση
Οι περισσότεροι ηγετικοί παράγοντες των Δημοκρατικών έχουν υποστηρίξει σταθερά τη συνέχιση της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Παρουσιάζουν τη στήριξη του Κιέβου ως υπεράσπιση της δημοκρατίας και του διεθνούς δικαίου, αλλά και ως ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ.
Ο νέος συσχετισμός δυνάμεων στο Κογκρέσο μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για την ενίσχυση της ουκρανικής πλευράς. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα λάβει άμεσα την υποστήριξη που χρειάζεται.
«Μην περιμένετε άμεση σωτηρία για τον Ζελένσκι», προειδοποίησε η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια του βρετανικού ινστιτούτου διεθνών σχέσεων Chatham House.
Όπως εξήγησε, ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί αποφασίσουν να αυξήσουν τη βοήθεια προς το Κίεβο, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής ενίσχυσης, θα χρειαστούν μήνες για να υλοποιηθούν οι σχετικές αποφάσεις, ενδεχομένως ακόμη και χρόνια.
Η χρονική καθυστέρηση αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την Ουκρανία, η οποία χρειάζεται άμεση στρατιωτική υποστήριξη προκειμένου να αντιμετωπίσει τις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις.
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η ανάγκη ενίσχυσης της αντιαεροπορικής άμυνας, με το Κίεβο να χρειάζεται επειγόντως συστήματα και πυραύλους Patriot ενόψει του χειμώνα.
3. Μια συμφωνία ειρήνης με τους όρους του Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει παρουσιάσει επανειλημμένα τον εαυτό του ως πρόεδρο της ειρήνης, υποστηρίζοντας ότι έχει συμβάλει στον τερματισμό οκτώ διεθνών συγκρούσεων.
Για τον πόλεμο στην Ουκρανία έχει δηλώσει ότι θα έπρεπε να αποτελεί την ευκολότερη συμφωνία ειρήνης που θα μπορούσε να επιτευχθεί. Το τελευταίο διάστημα, μάλιστα, έχει εντείνει την κριτική του προς τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τον οποίο έχει κατηγορήσει ότι δεν συμβάλλει επαρκώς στην επίτευξη συμφωνίας.
Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ ενδέχεται να αγνοήσει τις αντιδράσεις του Κιέβου και των Ευρωπαίων συμμάχων, προχωρώντας στην άρση κυρώσεων κατά της Ρωσίας και στην επανέναρξη επιχειρηματικών σχέσεων με τη Μόσχα.
«Μπορώ εύκολα να φανταστώ ότι θα κινηθεί μονομερώς, δίνοντας εντολή στο αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να μην εφαρμόζει τις κυρώσεις και επιδιώκοντας περισσότερες ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία. Έχει ήδη συζητήσει με τον Πούτιν την επιστροφή μεγάλων αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στη ρωσική αγορά», ανέφερε.
Αντίθετα, ο Βόλκερ δεν αναμένει εξίσου δραστικές αλλαγές όσον αφορά τη συμμετοχή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ ή την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη.
Όπως εκτιμά, παρά τις επανειλημμένες απειλές του Τραμπ για περιορισμό των αμερικανικών δυνάμεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο, δεν υπάρχει ευρεία πολιτική υποστήριξη στις ΗΠΑ για μια τέτοια εξέλιξη.
«Στο θέμα του ΝΑΤΟ δεν πιστεύω ότι θα αλλάξουν πολλά, είτε πρόκειται για αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία είτε για μείωση της στρατιωτικής τους παρουσίας. Ο Τραμπ είναι ουσιαστικά μόνος σε αυτή τη θέση στις ΗΠΑ. Δεν έχει την υποστήριξη ούτε των Δημοκρατικών ούτε των Ρεπουμπλικανών, του Κογκρέσου ή των μέσων ενημέρωσης», σημείωσε.
4. Θα υποχωρήσουν οι τιμές της ενέργειας;
Η πιθανότητα σημαντικής αποκλιμάκωσης των ενεργειακών τιμών παραμένει αβέβαιη.
Τη Δευτέρα, οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση από τον Αύγουστο. Ωστόσο, το Brent, το βασικό διεθνές σημείο αναφοράς για την αγορά πετρελαίου, εξακολουθούσε να διαπραγματεύεται στα 108 δολάρια ανά βαρέλι.
Εάν ο Τραμπ δεν καταφέρει να εξασφαλίσει συμφωνία ειρήνης με την Τεχεράνη, η οποία θα οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, το ενεργειακό σοκ αναμένεται να συνεχιστεί.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη σημαντικές για την Ευρώπη, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος επιβαρύνει τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και εντείνει την κρίση του κόστους διαβίωσης, με άμεσες συνέπειες και στο πολιτικό σκηνικό των ευρωπαϊκών χωρών.
Πίεση δέχεται και ο κλάδος των αερομεταφορών. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, προειδοποίησε ότι χωρίς συμφωνία για την αποκλιμάκωση της κρίσης, ο αεροπορικός κλάδος ενδέχεται να αντιμετωπίσει «πραγματική κρίση» τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο του επόμενου έτους.
Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με δύσκολες επιλογές όσον αφορά το Ιράν. Θα μπορούσε να επαναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ελπίζοντας ότι η Τεχεράνη θα υποχωρήσει ή ότι το θεοκρατικό καθεστώς θα καταρρεύσει. Θα μπορούσε επίσης να κάνει ο ίδιος πίσω ή να αποσυρθεί από την προσπάθεια, υποστηρίζοντας ότι η ευθύνη για την επίλυση της κρίσης ανήκει πλέον σε άλλους, όπως οι Ευρωπαίοι ή οι ασιατικές χώρες.
Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση, η οποία θα οδηγούσε σε ακόμη υψηλότερες ενεργειακές τιμές, θα ήταν ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ωστόσο, το πολιτικό κόστος της κρίσης έχει ήδη αποτυπωθεί στις κάλπες.
5. Πολιτικό χάος στην Ουάσιγκτον και περιορισμένο ενδιαφέρον για τη διεθνή σκηνή
Ένα ακόμη πιθανό σενάριο είναι η Ουάσιγκτον να βυθιστεί σε έναν παρατεταμένο πολιτικό πόλεμο, με αποτέλεσμα τόσο ο Τραμπ όσο και οι Δημοκρατικοί να αφιερώσουν το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς τους στις εσωτερικές πολιτικές συγκρούσεις.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η εξωτερική πολιτική ενδέχεται να περάσει σε δεύτερη μοίρα.
Η πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Κάμαλα Χάρις είχε προειδοποιήσει σε συνέντευξή της σε podcast τον περασμένο μήνα ότι οι Δημοκρατικοί δεν θα πρέπει να επιχειρήσουν εκ νέου την παραπομπή του Τραμπ, εάν ανακτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια κίνηση «όχι καλή ιδέα».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ραμ Εμανουέλ, πρώην δήμαρχος του Σικάγο, έχει καλέσει τους Δημοκρατικούς να αποφύγουν μια ατέρμονη πολιτική σύγκρουση και να επικεντρωθούν σε συγκεκριμένες νομοθετικές προτεραιότητες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση της ακρίβειας, η αύξηση του ομοσπονδιακού κατώτατου μισθού και η θέσπιση νέων κανόνων δεοντολογίας για τα τρία σκέλη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Παρά τις εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση, η πολιτική ιστορία της Ουάσιγκτον δείχνει ότι οι έντονες αντιπαραθέσεις δύσκολα αποφεύγονται.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον Τζον Φ. Χάρις του POLITICO, οι πολιτικές συγκρούσεις δεν αναμένεται να περιοριστούν μόνο μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών, αλλά θα επεκταθούν και στο εσωτερικό των δύο κομμάτων.
Όπως επισημαίνει, και οι δύο μεγάλες πολιτικές παρατάξεις βρίσκονται μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα παρουσιαστούν στους ψηφοφόρους στη μετα-Τραμπ εποχή.
Person walking outside the North Wing (Senate Wing) of the US Capitol following the US midterm elections in Washington, DC, US, November 4, 2026. REUTERS/Eric Lee
Το διακύβευμα για την Ευρώπη
Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ διαμορφώνουν ένα νέο πολιτικό περιβάλλον, χωρίς ωστόσο να σηματοδοτούν αυτομάτως αλλαγή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Η ενίσχυση των Δημοκρατικών μπορεί να περιορίσει ορισμένες πρωτοβουλίες του Λευκού Οίκου, να ενισχύσει την κοινοβουλευτική εποπτεία και να δημιουργήσει προϋποθέσεις για μεγαλύτερη στήριξη της Ουκρανίας.
Την ίδια στιγμή, όμως, οι προεδρικές εξουσίες του Τραμπ παραμένουν σημαντικές, ενώ η πιθανότητα επιδείνωσης των διατλαντικών σχέσεων εξακολουθεί να απασχολεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Για την Ευρώπη, το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο σε τρία βασικά μέτωπα: τη διατήρηση της αμερικανικής δέσμευσης στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία και την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.
Το ερώτημα είναι κατά πόσο η Ουάσιγκτον θα μπορέσει να διατηρήσει ενεργό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις, την ώρα που στο εσωτερικό της χώρας διαμορφώνεται μια νέα περίοδος έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Πηγή: in.gr
