Μια ξεχωριστή ιστορία, άρρηκτα συνδεδεμένη με την εμπορική και κοινωνική ζωή της παλιάς Λάρισας, κρύβεται πίσω από ένα φαρμακείο που εξακολουθεί να λειτουργεί μέχρι και σήμερα, στην ίδια θέση όπου ξεκίνησε τη διαδρομή του πριν από σχεδόν 150 χρόνια.
Πρόκειται για το Φαρμακείο Βάσου Στ. Κυλικά, η ιστορία του οποίου ξεκινά πριν από την απελευθέρωση της Λάρισας, το 1881, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Ιδρυτής του ήταν ο Γιώτας Τσόκανος, με καταγωγή από τη Φαρκαδόνα, ο οποίος εργαζόταν ως εμπειρικός φαρμακοποιός.
Μετά την απελευθέρωση της πόλης, ο Τσόκανος πέρασε από τις προβλεπόμενες εξετάσεις του Ιατροσυνεδρίου και στις 5 Οκτωβρίου 1882 έλαβε περιορισμένη άδεια άσκησης της φαρμακευτικής στην Ελλάδα.
Σημαντική υπήρξε και η σύνδεση του φαρμακείου με την ιατρική ιστορία της Λάρισας. Στα τέλη του 1895, ο Μιχαήλ Σάπκας, έχοντας ολοκληρώσει τις σπουδές του στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, επέστρεψε στην πόλη και συνεργάστηκε από την πρώτη στιγμή με το φαρμακείο του Τσόκανου. Στον ίδιο χώρο είχε την έδρα του και ο γιατρός Αχιλλέας Λογιωτάτου.
Η ιστορία του χώρου συνδέεται, μάλιστα, και με τον Μακεδονικό Αγώνα. Σύμφωνα με όσα καταγράφει ο Γεώργιος Ζιαζιάς, το 1904 το φαρμακείο αποτελούσε σημείο συνάντησης πατριωτών που συμμετείχαν στον αγώνα. Στο υπόγειό του, μάλιστα, φέρεται να φιλοξενήθηκε προσωρινά ο Παύλος Μελάς, με τη βοήθεια του Μιχαήλ Σάπκα, προτού μεταφερθεί προς την περιοχή της Πλάκας Λιτοχώρου.
Το 1924, μετά τον θάνατο του Γιώτα Τσόκανου, τη λειτουργία του φαρμακείου ανέλαβε ο γαμπρός του, Στέφανος Κυλικάς, ο οποίος είχε ήδη συμβάλει στη λειτουργία του. Η κόρη του Τσόκανου, Μάρθα, είχε παντρευτεί τον Στέφανο Κυλικά, η οικογένεια του οποίου καταγόταν από τα Άγραφα, και έτσι το φαρμακείο πέρασε στην οικογένεια Κυλικά.
Από τότε μέχρι σήμερα, το φαρμακείο συνεχίζει την πορεία του μέσα στον χρόνο, παραμένοντας στην ίδια ακριβώς θέση και διατηρώντας σε μεγάλο βαθμό την αρχική του διαρρύθμιση. Σήμερα λειτουργεί από απογόνους της οικογένειας Κυλικά, αποτελώντας ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορικής μνήμης της πόλης.
Η ιστορία του φαρμακείου αναδεικνύεται μέσα από την ιστορική έρευνα και το φωτογραφικό υλικό που παρουσιάζει ο Θωμάς Ζ. Κυριάκος, πολιτικός μηχανικός Τ.Ε. και μέλος της Φωτοθήκης Λάρισας, στο πλαίσιο της καταγραφής της παλιάς πόλης και της αρχιτεκτονικής της κληρονομιάς.
Στο αρχειακό υλικό περιλαμβάνεται φωτογραφία του φαρμακείου από το 1965, με τον φακό του σπουδαίου Λαρισαίου φωτογράφου Τάκη Τλούπα, καθώς και παλαιότερη καρτ ποστάλ του 1908-1910, από το αρχείο της Φωτοθήκης Λάρισας, στην οποία αποτυπώνεται το αρχικό κτίριο που στέγαζε το φαρμακείο Τσόκανου.
Ένα φαρμακείο που δεν μετρά απλώς δεκαετίες λειτουργίας, αλλά σχεδόν ενάμιση αιώνα ζωής, έχοντας συνδέσει το όνομά του με πρόσωπα και γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία της Λάρισας.
Πηγές πληροφοριών: Φωτοθήκη Λάρισας, astikoi-peripatoi-sti-larissa.blogspot.com
