Αρχαιοελληνικά βαφτιστικά των Θεσσαλών

124

Από τη μελέτη των μοναστηριακών κωδίκων προκύπτει ότι τα αρχαιοελληνικά ονόματα δεν εξαφανίσθηκαν από το ονοματολόγιο των Θεσσαλών κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κατοχής. Το γυναικείο βαφτιστικό Αρετή έχει συχνή παρουσία, από το 1454 (Αγιά,

Καρδίτσα), μέχρι τα πρόσφατα χρόνια, σε όλη τη Θεσσαλία και με τις μορφές Αρέτα (Λάρισα 1720), Αρέτω, Αρετώ και Αρετού. Η Ασπασία στη Λάρισα και η Ασπασιώ στο Πήλιο αναφέρονται τον 19ο αι., ενώ η Πασώ στη Σκόπελο το 1797.
Τον 19ο αι. αναφέρονται η Αφροδίτη (2 στη Λάρισα και 1 στο Πήλιο) και η Αφροδή (2 στο Πήλιο), η Φώδω και η Φώδου (από 1 στον Τύρναβο το 1674), η Φούδω (στην Ελασσόνα από μία το 1592/1593, 1613/1614, στον Τύρναβο 1674) και η Φούδου (1 στον Τύρναβο 1674).
Ο Αχιλλεύς αναφέρεται στην Αγιά το 1878 και στην Καρδίτσα τον 19ο αι. και ο Αχιλλέας στην Αγιά (3 άνδρες το 1869), στη Λάρισα (12 άνδρες τον 19ο αι.) και στο Πήλιο (2 άνδρες τον 19ο αι.).
Τρεις Αλμυριώτες το 1774 έφεραν το όνομα Δάμων! Την τιμητική τους έχουν η Δάφνη (Δάφνω, Δάφνου) του Πηνειού μας, με πολλές γυναίκες από το 1520 έως τον 19ο αι., και η Ευφροσύνη (Φροσύνη, Φροσύνα, Φρόσω κ.ά.) στην Ελασσόνα, στην Αργιθέα από το 1454 και σε άλλες περιοχές μας μέχρι σήμερα.
Ο Επαμεινώνδας αναφέρεται στον Τύρναβο (1856, 2 άνδρες), στην Αγιά και στη Λάρισα (από 1 άνδρας το 1869), στην Αγιά (1875, 1 άνδρας) και στη Λάρισα (19ος αι., 4 άνδρες).
Μία Βριδίκη (Ευριδίκη) αναφέρεται στη Λάρισα (τον 18ο-19ο αι.) και 8 Θεανώ: 1 στον Αλμυρό (1774), 2 στα Τρίκαλα (17ος-18ος αι.), 3 στη Λάρισα και 2 στο Πήλιο (19ος αι). Ο Θεμιστοκλής αναφέρεται στον Αλμυρό (1 άνδρας, 1846), στη Σκιάθο (1 το 1850), στην Καρδίτσα και στο Πήλιο (από 2 τον 19ο αι,) και στη Λάρισα (12 άνδρες τον 19ο αι.).
Ο Ηρακλής αναφέρεται μία φορά στη Σκιάθο το 1659 και στην Αγιά το 1869 και 2 στη Λάρισα τον 19ο αι. Περισσότερες φορές όμως συνάντησα τη μορφή Γερακλής από το 1658 (2 στον Βόλο, 2 στο Πήλιο και 1 στον Τύρναβο), 1 το 1659 στο Βελεστίνο, 3 στον Τύρναβο το 1674 και 1 τον 16ο-17ο αι., 7 στη Λάρισα την περίοδο 1716-1788. Ως Γηρακλής αναφέρεται 1 φορά στην Αγιά το 1797.
Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας τα αρχαία ονόματα χρησιμοποιήθηκαν συχνότερα ως βαφτιστικά, μάλλον ως απάντηση στην ανιστόρητη άποψη του σλαβολόγου Φαλμεράιερ περί Γρεκοσλάβων! Μία χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή της Μελίβοιας. Στον εκλογικό κατάλογο του 1989 αναφέρονται 23 άνδρες με το όνομα Μιλτιάδης, 16 Κλεάνθης, 77 γυναίκες με το όνομα Χαρίκλεια, 60 Ανδρομάχη, 27 Ευρύκλεια, 14 Πολυξένη, 10 Αντιγόνη και 9 Καλλιόπη. Μολονότι ο εκλογικός κατάλογος είναι πολύ νέος, οι γυναίκες αυτές έφεραν το όνομα των γιαγιάδων και των προγιαγιάδων τους, σύμφωνα με τα ονοματοδοτικά έθιμά μας, και όπως λέγεται νουνοί ήταν οι πρώτοι βουλευτές της περιοχής.

Από τον Κώστα Σπανό, εκδότη του «Θεσσαλικού Ημερολογίου»

www.thessaliko.gr

ΠΗΓΗ

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here