«Η άνοιξη της Ραψάνης»

61

Στέλιος Κυριαζής

Υποψήφιος για το τοπικό Συμβούλιο Ραψάνης με το συνδυασμό Συνεργασία για πορεία Ανάπτυξης του Δήμου Τεμπών του Κώστα Κολλάτου

Ομολογώ ότι με δυσκολία θα μπορούσα να φανταστώ ένα χωριό του νομού που η βιβλιοθηκονόμος του μου λέει στο τηλέφωνο ότι αφού τελειώνει μια δράση για παιδιά στη βιβλιοθήκη θα πάει στο μουσείο οίνου και αμπέλου για να ξεναγήσει μια ομάδα γερμανών τουριστών που μόλις έκαναν γευσιγνωσία σε επισκέψιμο οινοποιείο και τους οποίους έστειλε επιχείρηση που οργανώνει αθλητικά και τουριστικά δρώμενα. Ούτε μπορούσα να φανταστώ ότι στα σχέδια της δημοτικής αρχής είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου περιπάτου που με αφετηρία το Ανήλιο θα περνάει από το Μουσείο Οίνου και Αμπέλου, την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, τον υπό κατασκευή λαογραφικό πολυχώρο με τιςθεματικές αίθουσες και θα καταλήγει στην πλατεία με τη βιβλιοθήκη και τα θαυμάσια μαγαζιά. Και μπορεί να συνεχιστεί με επισκέψεις στην εκκλησία της Κοιμήσεως και στη μεταβυζαντινή μονή των Αγίων Θεοδώρων όπου μπορεί κάποιος να θαυμάσει το ιερό δρυοδάσος και τα διάσπαρτα αμπέλια. Αυτό το χωριό υπάρχει× είναι η Ραψάνη ένα όνομα που ξεχειλιζει με χρώμα και μυρωδιά συκιών και αμπελιών. Η Ραψάνη μετά από μια μακρά περίοδο εσωστρέφειας -ακολουθώντας τη μοίρα των χωριών της χώρας που χάσαν τον πληθυσμό τους και την παραγωγική τους ικμάδα, σήμερα αποπνέει έναν αέρα αναγέννησης. Η ιστορική της πλατεία με τα πλατάνια και τις φλαμουριές είναι πιο όμορφη από ποτέ με τα μαγαζιά (όχι μόνο της πλατείας αλλά και της πλατείας Ιτιάς και της Γαστέρνας) όμορφα αναπαλαιωμένα -έχουν γίνει όμορφα παρτέρια και φωτισμοί. Θα ήταν ακόμη πιο όμορφη αν δεν αφαιρούσαν αδικαιολόγητα τις παλιές σχιστολιθικές πλάκες.Η βιβλιοθήκη της με τα 20.000 βιβλία δεν είναι μόνο από τις διασημότερες βιβλιοθήκες της χώρας αλλά και μια συνόψιση της μακραίωνης ραψανιώτικης πολιτιστικής παράδοσης. Είναι πλέον το σημείο αναφοράς για τον πολιτισμό όλου του Δήμου Τεμπών και από μόνη της λόγος για να επισκέπτονται το χωριό οικογένειες με μικρά παιδιά με τη βραβευμένη βιβλιοθηκάριο να οργανώνει πλήθος δράσεων. Η δουλειά που γίνεται εκεί διαχέει τα οφέλη της σε όλο το χωριό και έχουμε χρέος να τη διαφυλάξουμε.

Η Ραψάνη είναι απ’ τα χωριά που διαθέτουναξιόλογο θεματικό μουσείο του προϊόντος που είναι συνδεδεμένο άρρηκτα με την οικονομία του, του κρασιού. Με σύγχρονα εκπαιδευτικά προγράμματα αποτελεί πόλο επισκεψιμότητας και εργαστήρι ανάδειξης αυτού του θυσαυρού της Ραψάνης διαφυλάσσοντας τις θύμησες με τους αμπελουργούς, τις σκηνές του τρύγου, τασπιτικά εργαλεία, τις ταύλες στα κατώγια που ήταν ποτισμένες με τη μυρωδιά του μούστου.

Η Ραψάνη ευτύχησε τα τελευταία χρόνια ναφιλοξενεί το πρόγραμμα προαγωγής αυτοβοήθειας –ξενώνας Ραψάνης, μια ιδέα ενός φωτισμένου ραψανιώτη καθηγητή στο ΑΠΘ. Το πρόγραμμα εκτός από τις ενταξιακές, διενεργείεκπαιδευτικές και πολιτιστικές δράσεις με πολλαπλά οφέλη για την τοπική κοινωνία.

Πέρα απ’ τις δομές είναι πολύ ενθαρρυντικό το ότι σε ένα χωριό σχετικά λίγων μόνιμων κατοίκων λειτουργούν δυο υπερδραστήριοι σύλλογοι και μάλιστα εδώ και πολλά χρόνια με την ίδια ορμή και μεράκι. Ο μορφωτικός έχει μια πλούσια ιστορία διοργάνωσης πολιτιστικών εκδηλωσεων, έρευνας και παρεμβάσεων διαφύλαξης της παράδοσης ιστορικής καιαρχιτεκτονικής του τόπου. Πρόσφατα διοργάνωσε με πολύ μεγάλη επιτυχία το 3οιστορικό, επιστημονικό συνέδριο με τίτλο «ο τόπος και οι άνθρωποι» τα πρακτικά του οποίου εκδόθηκαν με χρηματοδότηση από το Δήμο και παρουσιάζονται αυτές τις ημέρες. Ο σύλλογος γυναικών . δημιουργήθηκε από την ανάγκη μιας δημιουργικής διεξόδου των γυναικών και έφτασε στο σημείο να οργανώνει με μεγάλη επιτυχία τα δρώμενα στο χωριό αποτελώντας ένα μεγάλοχώρο δημιουργικής συνεργατικότητας για τις γυναίκες. Διαθέτει χορευτικό τμήμα και κατά τις πρόσφατες εκδηλώσεις της Αποκριάς η γυναικεία χορωδία του ερμήνευσε σκωπτικά αποκριάτικα τραγούδια. Πρόσφατη δράση του η εγκατάσταση προτομής της Όλγας Στραβάκου της νεαρής ραψανιώτισσας που σκοτώθηκε στον πόλεμο.

Ενθαρρυντικά σημάδια όμως υπάρχουν και στην οικονομία του χωριού που έχει σαν βασικό της προϊόν το κρασί. Στην τρέχουσα χρονική περίοδο που η διεθνής συγκυρία τείνει να γίνει ευνοϊκή για το κρασί και οι ελληνικές ετικέτες διεισδύουν στις αγορές του εξωτερικού, στη Ραψάνη υπάρχουν δυναμικά οινοποιεία πουκάνουν πετυχημένες απόπειρες εξαγωγής,υπερασπιζόμενα δυναμικά την Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης του οικοσυστήματος της Ραψάνης. Αλλά και όλη η αγροτική κοινότητα εκσυγχρονίζεται. Αρκετοί καλλιεργούν αχτινίδια που είναι μια δυναμική και προσοδοφόρα καλλιέργεια. Παράλληλα μια γενιά νέων αγροτών φέρνει νέες ιδέες, εφαρμόζει μερική καθετοποίηση στην παραγωγή επενδύει σε αποθηκευτικους χώρους και βρίσκει κανάλια διάθεσης των προϊόντων της. Για παράδειγμα ο πρόεδρος του χωριού που έχει αφήσει μια υπαλληλική καριέρα για να γίνει αγρότης. Μεγάλη βοήθεια θα δώσει το αδρευτικό έργο σημαντικού προϋπολογισμού που προωθει ο δήμος με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ-ΟΠΕΚΕΠΕ και η υπογειοποίηση των αγωγών στη θέση Καψάλα. Σύμμαχος για τους αγρότες στην προσπάθεια αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής που φέτος χτύπησε ανελέητα τη περιοχή μας, θα είναι και ο ένας από τους δύο μετεωρολογικούς σταθμούς που εγκατέστησε ο Δήμος, αυτός των Γόννων με στόχο την πληροφόρηση για τα καιρικά φαινόμενα.

Η Ραψάνη είναι ένα χωριό που διέθετε αστείρευτο πλούτο υποδομών και μνημείων στέρεης και καλαίσθητης λαϊκής αρχιτεκτονικής. Καλντερίμια, αυλάκια, κρήνες, ξερολιθιές, γεφύρια, μύλους, αλώνια, πεζούλες. Καιαντίστοιχα κτίσματα εκκλησίες, υποστατικά, μύλους, πατητήρια και κατοικίες με τις εξώθυρες με τα χαρακτηριστικά χαραγμένα πηχάκια. Δυστυχώς δεν σώζεται όλος αυτός ο πλούτος. Οι δεκαετίες του εκμοντερνισμού παρέσυραν πολλά από αυτά τα στοιχεία. Τα τελευταία χρόνια γίνεται μια αξιόλογη προσπάθεια επαναπροσέγγισης της παραδοσιακής επινοητικής αρχιτεκτονικής και μίξης της με τη σύγχρονη κατασκευαστική παραγωγή. Ο Δήμος έχει ανακατασκευάσει ή σχεδιάζει καινούργιακαλντερίμια, πολλοί κάτοικοι αποκαλύπτουν τηνπέτρα στα σπίτια τους και το επόμενο βήμα θα πρέπει να είναι -στο βαθμό που είναι εφικτό-να αποκαλυφθεί ένα έστω μικρό μέρος από τα θαυμάσια παλιά λιθόστρωτα. Επίσης μετά από διαβούλευση να γίνει μερική λιθόστρωση του δρόμου από τη θέση Γαστέρνα προς την πλατεία. Το έργο αυτό θα βοηθήσει στην αύξηση της ελκυστικότητας και της επισκεψιμότητας του χωριού. Πρέπει να υπάρξει και θα υπάρξει μέριμνα για την ανακατασκευή των ξερολιθιών και την προστασία και ανάδειξη του τοξωτού γεφυριού της Μαριγώς τώρα που -η τέχνη της ξερολιθιάς έχει εισαχθεί στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Η κατάσταση στο χωριό όσον αφορά τα ζητήματα καθαριότητας και ανακύκλωσης είναι αρκετά βελτιωμένη. Γνωρίζω ότι ο Δήμος θα τοποθετήσει επιπλέον κάδους απορριμμάτων και ανακύκλωσης. Μέριμνα θα δοθεί και στο θέμα της απόρριψης ογκωδών αντικειμένων και ηλεκτρικών συσκευών με τη δημιουργία δύο πράσινων σημείων στο Δήμο. Θα πρέπει να παρασχεθεί η δυνατότητα στους δημότες να τηλεφωνούν στο Δήμο όταν πρόκειται να απορρίψουν κάποιο ογκώδες αντικείμενο ή ηλεκτρική συσκευή. Ο Δήμος θα πρέπει να οργανώσει εθελοντική δράση για τον καθαρισμό κάποιων μικρών αυτοσχέδιων χώρων αυθαίρετης ρίψης απορριμμάτων και μπαζών και τη μεταφορά κάποιων εγκαταλειμμένων οχημάτων.

Είναι πολύ ευχάριστο το ότι η Ραψάνη έχει μπει στο χάρτη των δρομικών αγώνων βουνού και ορεινής ποδηλασίας χάρη στην επίμονη δουλειά που έχει κάνει μια επιχείρηση διοργάνωσης τέτοιων δρώμενων. Είχα την ευκαιρία να το διαπιστώσω και προσωπικά συμμετέχοντας σ’ένα τέτοιο αγώνα και παρατηρώντας όλη αυτή την αστείρευτη φυσική ομορφιά που θα πρέπει να την γνωρίσουν όσο το δυνατό περισσότεροι επισκέπτες. Ο Δήμος θα προσφέρει σημαντικά στην ανάπτυξη αυτών των δραστηριοτήτων (που αφήνουν θετικότατο αποτύπωμα στην περιοχή)όπως και στον σχεδιασμό των αναρριχητικών πεδίων, με τη δημιουργία του θεματικού πάρκου Τεμπών. Επίσης η Ραψάνη διαθέτει ήδη ένα θαυμάσιο ορεινό γήπεδο που μπορεί κανείς να κάνει προπόνηση σε πολύ ωραίο χόρτο. Επίσης οι τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου έχουν εκπονήσει μελέτη – πρόταση για τη δημιουργία γηπέδου μπάσκετ και βόλεϊ.

Η Ραψάνη αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι. Η μεγάλη πρόκληση για αυτή και για όλη την περιοχή των Τεμπών και θαρρώ σημαντική προτεραιότητα του Δήμου είναι η δημιουργία του θεματικού πάρκου Τεμπών με άξονες τον αρχαιολογικό χώρο, τον αθλητισμό βουνού και τις πολιτιστικές τουριστικές διαδρομές. Το σχέδιο αυτό για να πραγματοποιηθεί θέλει πολύ μεράκι, οργάνωση και σωστό προγραμματισμό. Πιστεύω ότι η δημοτική Αρχή έχει τις ικανότητες και το όραμα να το φέρει σε πέρας. Η πραγμάτωση αυτού του σχεδίου θα αλλάξει την οικονομική και τουριστική εικόνα της περιοχής και θα ανεβάσει το ενδιαφέρον για επενδύσεις.

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here