Πέθανε ο ποιητής Μάνος Ελευθερίου

572

Η Ελλάδα θρηνεί για την απώλεια του Μάνου Ελευθερίου. Ο μεγάλος ποιητής, στιχουργός και πεζογράφος έφυγε τα ξημερώματα σε ηλικία 80 χρόνων, από ανακοπή καρδιάς.

Άφησε πίσω του μια βαριά παρακαταθήκη πολιτισμού και αξιών, ένα ογκώδες λογοτεχνικό έργο και μία κριτική σκέψη -τομή στα ελληνικά γράμματα και τις Τέχνες. Με τη χαρακτηριστική του ευγένεια και τη νηφάλια φωνή του κράτησε για δεκαετίες συντροφιά και άνοιξε νέους δρόμους σκέψης και στοχασμού στους ακροατές μέσα από τη συχνότητά του Β΄προγράμματος της ΕΡΑ. Το 2013 ο Μάνος Ελευθερίου, βραβεύθηκε για την συνολική προσφορά του από την Ακαδημία Αθηνών.

Μάστορας του λόγου και της Τέχνης. Ένας λόγιος κοσμοπολίτης με μία ιδιαίτερη ευγένεια και απλότητα, ο Μάνος Ελευθερίου, έγραψε τους στίχους για πάνω από 400 τραγούδια, τα οποία «φόρεσαν» τις μελωδίες των σπουδαιότερων Ελλήνων συνθετών. Εκπρόσωπος της «αγιασμένης» γενιάς των δημιουργών της Μεταπολίτευσης, ξεκίνησε το ταξίδι του στις λέξεις, σε ηλικία 24 ετών με την ποιητική συλλογή «Συνοικισμός». Δύο χρόνια αργότερα, εξέδωσε δύο διηγήματα, ενώ εισέρχεται στο χώρο της δισκογραφίας με τους στίχους από τους «Ρημαγμένους Κήπους» σε συνθέσεις του Χρήστου Λεοντή.

Η «Νυχτερίδα», «Το τρένο φεύγει στις οχτώ» και άλλα 10 τραγούδια είναι τα βιώματά του , κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας, που φτάνουν στα χέρια του Μίκη Θεοδωράκη και ντύνονται με μοναδικές μελωδίες. Το 1971 έρχεται η συνεργασία με το Δήμο Μούτση και ο δίσκος «Άγιος Φεβρουάριος»Ακολουθεί η «Θητεία» με το Γιάννη Μαρκόπουλο, η συνεργασία με τον Σταύρο Κουγιουμτζή, τον Θάνο Μικρούτσικο, τον Χρήστο Νικολόπουλο, τον Σταύρο Ξαρχάκο, τον Γιάννη Σπανό και πάρα πολλούς ακόμα. Δημιούργησε διαχρονικά και αληθινά τραγούδια που «φωτογραφίζουν» κάθε στιγμή της ζωής. Τραγούδια του ερμήνευσαν εξαιρετικοί τραγουδιστές. Ανάμεσά τους ο Χαράλαμπος Γαργανουράκης, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ο Δημήτρης Μητροπάνος, ο Γιώργος Νταλάρας, η Βίκυ Μοσχολιού, ο Χρήστος Θηβαίος.

Ο Μάνος Ελευθερίου έγραψε διηγήματα, παιδικά βιβλία και μυθιστορήματα με πιο γνωστό «Ο καιρός των Χρυσανθέμων». Εργάστηκε ως επιμελητής βιβλίων, αρθογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός.

Εικονοποιός του έρωτα και της ζωής, χωρίς να έχει σπουδάσει μουσική ξέρει να τη διαβάζει. Χαρακτηριστική περίπτωση το «κάτω από τη μαρκίζα».

Με παρομοιώσεις και μεταφορές ενώνει την Ελλάδα μέσα σε λίγους στίχους, και εντάσσει συχνά την αντίθεση μέσα σε μια μόνο φράση, κάνοντας το ανέφικτο, εφικτό.

Γεννήθηκε στις 12 Μαρτίου 1938 στην Ερμούπολη της Σύρου. Από παιδί είχε μια αδυναμία στην ελληνική γλώσσα. Λαχταρούσε να ρουφήξει τον κόσμο όλο μέσα σε λίγες γραμμές. Ιδιαίτερη η προτίμησή του στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, έκδηλη συχνά και στα τραγούδια του.

Ο Γιώργος Νταλάρας έχει πει γι’ αυτόν: «Είναι άνθρωπος κλειστός με πολύ ανοιχτό βλέμμα» και η Ελένη Τσαλιγοπούλου τον είχε χαρακτηρίσει από τους πιο ροκ και κανονικούς ανθρώπους που έχει γνωρίσει. Ο Σταύρος Κουγιουμτζής είχε πει για εκείνον πώς είναι αυθεντικός, σεμνός και με υψηλή αίσθηση της τέχνης σε κάθε της μορφή, ενώ ο Δημήτρης Μητροπάνος τον έχει χαρακτηρίσει ως το γελαστό πρόσωπο που εκπέμπει καλοσύνη και αγάπη.

Ο Μάνος Ελευθερίου περνά στο πάνθεον των μεγάλων Ελλήνων Δημιουργών, όχι μόνο γιατί έγραψε σπουδαία τραγούδια αλλά γιατί με το μεγαλείο της απλότητας του και την ευγένειας του έγινε δάσκαλος και εμπνευστής ζωής.

Τα συλλυπητήρια

«Ο Μάνος Ελευθερίου ανήκει, εδώ και πολλά χρόνια, στην χορεία των μεγάλων Πνευματικών μας Ανθρώπων, για τους οποίους ο θάνατος είναι το πέρασμα στην αιωνιότητα που δικαιωματικώς τους αναλογεί. Αιωνία η Μνήμη του» τονίζει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος σε ανακοίνωση για τον θάνατο του Μάνου Ελευθερίου.

«Σώπασε ένας σπουδαίος ποιητής, ο Μάνος Ελευθερίου. Τα μαλαματένια λόγια του, πυξίδα μας, έγραψε ο Νίκος Παππάς.

Νίκος Παππάς@nikospappas16

…πώς έγινε με τούτο τον αιώνα
και γύρισε καπάκι η ζωή
πώς το `φεραν η μοίρα και τα χρόνια
να μην ακούσεις έναν ποιητή

Σώπασε ένας σπουδαίος ποιητής, ο Μάνος Ελευθερίου. Τα μαλαματένια λόγια του, πυξίδα μας.

 

«Το τρένο φεύγει στις οχτώ…. Το Κίνημα Αλλαγής αποχαιρετά τον Μάνο Ελευθερίου.

Το μεγάλο λογοτέχνη, τον ποιητή, τον δημοκράτη. Άνθρωπος του πνεύματος είδε τους στίχους του να γίνονται τραγούδια από όλους τους κορυφαίους συνθέτες και να φτάνουν στα χείλη όλων των Ελλήνων. Τραγουδήθηκαν και θα τραγουδιούνται. Το έργο του είναι μεγάλο, τίμησε τον πολιτισμό και την Ελλάδα», αναφέρει η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής, Φώφη Γεννηματά.

«Ο Μάνος Ελευθερίου υπήρξε σπουδαίος ποιητής, λογοτέχνης, στιχουργός και συγγραφέας, όπως και ενεργός πολίτης με ευαισθησίες και σημαντική κοινωνική δράση. Η απώλεια για τον ελληνικό πολιτισμό είναι μεγάλη αλλά το έργο που αφήνει πίσω του θα τον θυμίζει για πάντα. Στην οικογένεια και τους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια», σημειώνει στη ανακοίνωσή της η Όλγα Κεφαλογιάννη, Τομεάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού της ΝΔ.

Το Ποτάμι αποχαιρετά τον Μάνο Ελευθερίου, λέγοντας πως «Για όσους δεν τον ήξεραν από κοντά ήταν πολλά, πάρα πολλά: στίχοι- χιλιάδες- ποιήματα, διηγήματα, μυθιστορήματα, ραδιόφωνο, μια γλυκιά και σεμνή παρουσία. Όσοι είχαν την τύχη να τον έχουν γνωρίσει από κοντά το επιβεβαιώνουν.
Οι υπόλοιποι, όσοι τον γνωρίζαμε από τα τραγούδια που έγραψε, από τα βιβλία του, από το ραδιόφωνο, γίναμε δέκτες και της σοφίας του. Ξεκινώντας από τα τέλη της δεκαετίας του 60, ο Μάνος Ελευθερίου δεν σταμάτησε ποτέ να διαμορφώνει το ηχόχρωμα και την ποιητική της σύγχρονης Ελλάδας. Με τον δικό του σεμνό αλλά επιδραστικό τρόπο, χωρίς εκζήτηση, πάντα δεμένος στην παράδοση από την οποία δεν έπαψε ποτέ να αντλεί. Μια παράδοση που την κουβαλούσε από τα νεανικά του χρόνια στη Σύρο και που δεν έπαψε ποτέ να ανανεώνει. Δεν είναι εύκολο να χωρέσει η προσφορά του σε λέξεις, ίσως γιατί είναι αδιόρατη: δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς για έναν άνθρωπο που με τα γραπτά του και τους στίχους του σε έκανε να νιώθεις οικείος του. Θα μας λείψει για πολλά, ίσως περισσότερο για αυτό. Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του».

«Ο Μάνος Ελευθερίου έγραφε για όσους «με τους αθάνατους είχαν λογαριασμούς».Χωρίς ίσως να είχε επίγνωση πως η τελευτή του έκανε τον ίδιο αθάνατο στη συλλογική μνήμη διαδοχικών γενεών. Με τιμή και συγκίνηση αποχαιρετούμε τον Δάσκαλο Μάνο Ελευθερίου, ευπατρίδη της Τέχνης και της ζωής, αγωνιστή της Δημοκρατίας και φανατικό αντίπαλο της ανελευθερίας, από όπου αυτή και αν προέρχεται», υπογραμμίζει ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, Ανδρέας Λοβέρδος.

Άνθρωποι με έργο σαν αυτό που αφήνει πίσω του ο Μάνος Ελευθερίου δεν πεθαίνουν, υπογραμμίζει στο συλλυπητήριο μήνυμα του ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης. «Θα διαβάζονται και θα τραγουδιούνται πάντα», προσθέτει γιατί «η δύναμη των λέξεων και των συναισθημάτων που αναδύεται από το έργο του Μάνου Ελευθερίου, δίνει ξεχωριστή υπόσταση στις μεγάλες έννοιες και ιδέες που σε όλη τη ζωή του, με πίστη, πρέσβευε». «Σήμερα, όμως, αποχαιρετούμε και έναν πολύτιμο συνεργάτη»,τονίζει ο δήμαρχος Αθηναίων, «Έναν άνθρωπο που, για 22 χρόνια και έως την τελευταία ώρα, τίμησε τον “Αθήνα 984” και μοιράστηκε με τους ακροατές του τις σκέψεις του. Μάνο, σε ευχαριστούμε».

Πηγή: ert.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here