Κρατικός προϋπολογισμός του 2021, μνήμες του 2009 και στιγμές του 2014!

54

Του Δημήτρη Μάρδα
Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ
Π. Αν. Υπουργού Οικονομικών

-Η ιστορία των κρατικών προϋπολογισμών επαναλαμβάνεται συχνά ως τραγωδία παρά ως φάρσα. Βλέποντας το Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2021 και κατόπιν την Εισηγητική Έκθεση του Υπουργούκαι ανατρέχοντας στο παρελθόν δύσκολα αποφεύγονται κάποιες σκέψεις, αποτέλεσμαόμοιων καταστάσεων.
Αναλυτικότερα, το Προσχέδιο του Οκτωβρίου του 2020 για το Κρατικό προϋπολογισμό του 2021 πρόβλεπε έλλειμμα (του ισοζυγίου της Γενικής Κυβέρνησης) της τάξης του -3,7% του ΑΕΠ και πρωτογενές έλλειμμα της τάξης του -1,01%.
Σε ένα σχεδόν μήνα η εικόνα επιδεινώθηκε θεαματικά. Έτσι η Εισηγητική Έκθεσητου Υπουργού των τελών του Νοεμβρίου αναθεώρησε άρδην τα ανωτέρω προς το χειρότερο. Πράγματι, οι αντίστοιχες ενδείξειςτου ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού ανέρχονται πλέονστο -6,7% και του πρωτογενούς ελλείμματος στο -3,8%του ΑΕΠ.
Όπως ήταν αναμενόμενο, χρησιμοποιήθηκε η πρόσφατη έξαρση του Covid-19 των τελών του 2020 ως αιτία για να δικαιολογήσει τις ανωτέρω διαφορές. Αυτή όμως η εξέλιξη ήταν εν πολλοίς προβλέψιμη πριν τον Οκτώβριο.
Η ερώτηση βέβαιαπου εύλογα αιωρείται είναι η ακόλουθη: Αν δεν υπήρχε ο παράγοντας Covid-19 της πρόσφατης περιόδου, θα παρέμεναν οι αρχικές ενδείξεις του Προσχεδίου ή μήπως οιγενικότερες κακές προβλέψειςείναι η κύρια αιτία που οδήγησε στην σημαντική αναθεώρηση των παραπάνω μεγεθών;
To παρελθόν του έτους 2020 κατά το οποίο ο κρατικός προϋπολογισμός εκτροχιάστηκε από τον πρώτο του μήναως και τον Μάρτιο (προ Covid-19 λοιπόν, βλ. αναλυτικότερα, http://mardas.eu/2020/09/21/ιανουάριος-μάρτιος-κρατικός-προϋπολ/ )μας δείχνει ότι,οι κακές εκτιμήσεις-προβλέψειςδεν μπορούν να αποκλειστούν ως ερμηνευτικές μεταβλητές των παραπάνω διαφορών.
-Από την άλλη, οισημαντικέςμεταβολέςτόσο ανάμεσα σε Προσχέδιο και Εισηγητική Έκθεση όσο και ο εκτροχιασμός του πρώτου τριμήνου του 2020, είναι δύσκολο μην μας μας φέρουν στο μυαλό τα όσα συνέβησαν στον προϋπολογισμό του 2009 και εν μέρει σε εκείνον του 2014.
Υπενθυμίζουμε ότι το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης για το 2009 είχε εκτιμηθεί,κατά τον Νοέμβριο του 2008,στα 5,2 δις ευρώ ή στο 2% του ΑΕΠ. Θεωρήθηκε υπερβολικά χαμηλότότε, ενώ το μέλλον επιβεβαίωσε την άποψη αυτή. Πράγματι, το έλλειμμα σύντομα εκτροχιάστηκε και τον Απρίλιο του 2009 επανεκτιμήθηκε προσεγγίζοντας το 3,7% (9,4 δις ευρώ) για να φθάσει το 12,7% (τα 30 δις ευρώ κατά την Ν.Δ ή τα 36 δις ευρώ κατά το ΠΑΣΟΚ).
Κάποιοι βιάστηκαν να βρουν ως δικαιολογία την χρηματοπιστωτική κρίση του Σεπτεμβρίου του 2008, λόγω LehmanBrothers. Σύντομα όμως αποδείχθηκε ότι οι αιτίες του εκτροχιασμού ήταν ενδογενείς, δικές μας. Αλλά και αν θεωρούνταν ως εξωγενείς ήταν γνωστές πριν την τότε Εισηγητική Έκθεση, άραπροβλέψιμες.
Άλλη υπερβολή του κρατικού προϋπολογισμού του 2021 που μας μεταφέρεινοερά σε εκείνον του 2014 είναι η ακόλουθη: Το προσχέδιο για το 2021 πρόβλεπε αύξηση τωνεπενδύσεων κατά 30%. Η Εισηγητική Έκθεση το μείωσε στο 23,2%!.
Η Εισηγητική Έκθεση του Νοεμβρίου του 2013 για το κρατικό προϋπολογισμό του 2014 πρόβλεπε αύξηση των επενδύσεων κατά 5,3%, ενώ το 2ο Πρόγραμμα Οικονομικής Προσαρμογής (Π.Ο.Π) του Απριλίου του 2014 ανέβαζε το ποσοστό αυτό στο10,2%, πρωτόγνωρο ποσοστό και για τότε, όπως το 23,4% για τώρα.
Με το κλείσιμο του τότε κρατικού προϋπολογισμού του 2014, τα αποτελέσματα έδειξαν, μείωση των επενδύσεων κατά 2,2%,δηλαδήαρνητική απόκλιση λοιπόν κατά 13% περίπου. Επίσης, το πρωτογενές πλεόνασμα του 2014 κατέληξε να είναι το ¼ του προβλεπόμενου.
Έκτακτα γεγονότα, όπως η πανδημία, και οι επιπτώσεις τους στον κρατικό προϋπολογισμό είναι δύσκολο να προβλεφθούν, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι. Τόσο όμως το 2009, όσο και το 2014 οι προβλέψεις των προϋπολογισμών έπεσαν δραματικά έξω, τη στιγμή που πολλοί προειδοποιούσαν για την αρνητική πορεία της οικονομίας, έχοντας προβλέψει καλύτερα τις τότε επικείμενες κρίσεις. Το 2020, έχοντας ξεκινήσει η πανδημία από τα τέλη του Μαρτίου και γνωρίζοντας τα μέτρα που επιβάλλονταν να ληφθούν, δεν υπάρχει δικαιολογία για αστοχία στις προβλέψεις.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here