Γράφει η Φέξη Μαριάννα
Ειδικός Εσωτερικής Συνοχής- Δημοσιογράφος
Έχεις ανοίξει ποτέ τα social media και μέσα σε λίγα λεπτά έχεις θυμώσει με ανθρώπους που δεν γνωρίζεις;
Με μια ομάδα που δεν έχεις συναντήσει ποτέ;
Με μια άποψη που μέχρι πριν λίγο ίσως δεν ήξερες καν ότι υπήρχε;
Και ξαφνικά νιώθεις την ανάγκη να απαντήσεις, να σχολιάσεις, να αποδείξεις ότι έχεις δίκιο.
Κάπως έτσι δημιουργείται ένα παράξενο φαινόμενο της εποχής μας:
Δεν συζητάμε πλέον μόνο ιδέες. Χωρίζουμε τον κόσμο σε «εμείς» και «αυτοί».
Οι σωστοί και οι λάθος.
Οι ξύπνιοι και οι κοιμισμένοι.
Οι καλοί και οι κακοί.
Και όσο μεγαλώνει το δίπολο, μεγαλώνει και ο θυμός.
Γιατί;
Οι πλατφόρμες μαθαίνουν από αυτά που παρακολουθούμε, σχολιάζουμε και μοιραζόμαστε. Ένα περιεχόμενο που μας προκαλεί έντονο συναίσθημα έχει περισσότερες πιθανότητες να μας κρατήσει εκεί.
Και έτσι δημιουργείται ένας κύκλος:
βλέπω → αντιδρώ → αλληλεπιδρώ → μου εμφανίζεται περισσότερο → αντιδρώ ακόμη περισσότερο.
Μέχρι που ο ψηφιακός κόσμος αρχίζει να μοιάζει γεμάτος ανθρώπους που είτε συμφωνούν μαζί μας είτε πρέπει να τους πολεμήσουμε.
Κάπου εδώ μπαίνουν και οι ανθρώπινες ανάγκες.
Η ανάγκη να νιώθουμε σημαντικοί.
Η ανάγκη να ανήκουμε.
Η ανάγκη για σύνδεση.
Μπορώ να νιώσω σημαντικός επειδή δημιούργησα κάτι.
Ή επειδή ένα σχόλιό μου πήρε εκατό likes.
Μπορώ να νιώσω ότι ανήκω μέσα από μια ουσιαστική σχέση.
Ή μέσα από μια ψηφιακή «φυλή» που μοιράζεται μαζί μου έναν κοινό εχθρό.
Και τότε συμβαίνει κάτι ακόμη πιο επικίνδυνο:
Η άποψη γίνεται ταυτότητα.
Στην αρχή λέω:
«Συμφωνώ με αυτή την ιδέα.»
Μετά:
«Είμαι ένας από αυτούς που πιστεύουν αυτή την ιδέα.»
Και τελικά:
«Αν διαφωνείς μαζί μου, επιτίθεσαι σε εμένα.»
Γι’ αυτό ίσως η πραγματική ωριμότητα δεν είναι να έχουμε πάντα δίκιο.
Είναι να μπορούμε να πούμε:
«Μπορεί να κάνω λάθος.»
Να διαφωνούμε χωρίς να μισούμε.
Να έχουμε αξίες χωρίς να χρειαζόμαστε εχθρούς.
Να αλλάζουμε γνώμη χωρίς να νιώθουμε ότι χάνουμε την ταυτότητά μας.
Και κυρίως, να μπορούμε να κάνουμε μια παύση πριν πατήσουμε «δημοσίευση».
Να ρωτήσουμε:
Θέλω πραγματικά να συμμετέχω σε αυτή τη συζήτηση ή θέλω απλώς να νικήσω;
Γιατί ίσως η εσωτερική συνοχή δεν είναι μόνο να ξέρεις τι πιστεύεις.
Είναι να ξέρεις γιατί το πιστεύεις — και να μην αφήνεις κανέναν αλγόριθμο να αποφασίζει για ποιον θα θυμώσεις.
Αν έκλεινες τα social media για μία εβδομάδα, ποιες από τις απόψεις σου θα παρέμεναν πραγματικά δικές σου;
